رسم آن بازار چنان بوده است كه هر چه آخريان [ 1 ] معيوب بودى از برده [ 2 ] و ستور و ديگر آخريان [ 1 ] با عيب ، همه بدين بازار فروختندى . و بازار رد [ 3 ] كردن امكان و سامان نبودى . و هيچ شرط نپذيرفتى . نه فروشنده و نه خرنده را . و هر سالى [ 4 ] بدين بازار ده هزار كس بيش حاضر آمدى [ 5 ] از بازارگانان و اصحاب [ 6 ] حوائج ، چنان كه از فرغانه و چاچ [ 7 ] و جايهاى ديگر بيامدندى [ 8 ] و با منفعت بسيار بازگشتندى . و بدين سبب اهل اين ديهه توانگر بودهاند [ 9 ] . و سبب توانگرى ايشان كشاورزى نبوده [ 10 ] است ، و بر شاهراه سمرقند است ، و تا بخارا هفت فرسنگ ( است ) [ 11 ] .
اسكجكت [ 12 ] كندزى [ 13 ] بزرگ دارد ، و در وى مردمان [ 14 ] توانگر بودهاند ، و سبب توانگرى ايشان كشاورزى نبوده ( است ) [ 15 ] ، از بهر آنكه ضياع آن ديهه ويران ، و آبادان آن به هزار [ 16 ] جفت نرسيده است [ 17 ] . و مردمان او همه بازرگان بودهاند ، و از آنجا كرباس بسيار خيزد ، و هر پنجشنبهى [ 18 ] آنجا بازار بوده است . و آن ديهه ( از جمله ) خاصه ( مملكه ) سلطانى است [ 19 ] و ابو احمد الموفق باللَّه اين ديهه را به مقاطعه داده بود به محمد بن طاهر [ 20 ] كه امير خراسان بود و باز فروخت به سهل بن احمد الداغونى [ 21 ] البخارى ، و بها گرفت [ 22 ] . وى آنجا گرمابه اى بنا كرد و كاخى [ 23 ] عظيم بر گوشه بر لب [ 24 ] رود [ ساخت ] ، و تا به روزگار [ 25 ] ما
هامش
[ 1 ] - د ، خ : اجريان ( در هر دو موضع )
[ 2 ] - ش : از پرده
[ 3 ] - د : باز رد - م ، ب :
و باز رد
[ 4 ] - ش ، م : هر سالى - خ : و هر سالى
[ 5 ] - ش : بودى
[ 6 ] - د ، ت :
ارباب
[ 7 ] - ش ، م : وجاج
[ 8 ] - ش : بيامدند
[ 9 ] - خ : بودند
[ 10 ] - م ، ب : بوده
[ 11 ] - د :
( است ) ندارد
[ 12 ] - م ، ب : اما اسكجكت
[ 13 ] - ب : كندز
[ 14 ] - م : و درى ؟
[ 15 ] - د ، ت ، خ :
« است » ندارد
[ 16 ] - د ، ت ، م ، ب : و آبدان بهزار - ش : و آبادان آن بهزار
[ 17 ] - د ، خ : رسيده
[ 18 ] - د ، خ : و هر پنجشنبه
[ 19 ] - د ، خ : و آن دهه خاصه سلطانست - ش ، م ، ب : سلطانى است
[ 20 ] - م : افزوده : الطاهرين
[ 21 ] - د : الداغوانى
[ 22 ] - د ، خ : بگرفت
[ 23 ] - د ، خ : و كاخ
[ 24 ] - ش ، م ، ب : افزوده ( زير ) بر زير لب
[ 25 ] - ب : تا بروزگار .