متقابلًا برخى از فقها بر اين باورند كه بر پايهء فقه شافعى ، غنا حلال است . در واقع دربارهء نظر شافعى فقها اختلاف نظر دارند ؛ ابن قيّم جوزى مىنويسد : بى شك شافعى از غنا نهى كرد و در اين زمينه اختلافى نيست ، ليكن فقيهان شافعى مذهب در اين باره اختلاف دارند كه آيا اين نهى تنزيهى است يا تحريمى يا ويژهء برخى از موارد است و در نتيجه مصاديق ديگر غنا ، حلال است ؟
به هر حال ، همانطور كه اشاره شد ، گروهى از شافعيان غنا را مكروه مىدانند . ماوردى در الحاوى الكبير « 1 » ، ابن حجر در كفّ الرعاع « 2 » ، غزالى در احياء العلوم « 3 » ، جزيرى در الفقه على المذاهب الأربعة « 4 » ، وهبه زحيلى در الفقه الإسلامي و أدلَّته « 5 » و شيخ طوسى در خلاف « 6 » ، كراهت غنا را از شافعى گزارش كردهاند .
غزالى در اين باره چنين مىنويسد :
در فقه شافعى غنا به هيچ روى حرام نيست و شافعى به صراحت آن را بيان داشت و شهادت مردى را كه خوانندگى را حرفه خود قرار مىدهد مردود دانست . از آن روى كه آن به لهو و باطل شباهت دارد . كسى كه آن را شغل خود قرار دهد به غنا منسوب است و [ از اين روى ] مروّت وى زايل مىشود ، گرچه حرام بيّنى را انجام نداده است . اما اگر خواننده خود را به غنا نسبت ندهد ( خود را خواننده نخواند ) و تغنّى را براى كسب شهرت خوانندگى انجام ندهد بلكه معروف بدين باشد كه گاه به طرب مىآيد و آهنگين مىخواند نه .
هامش
« 1 » الحاوى الكبير في فقه المذهب الشافعي ، ج 17 ، ص 188
« 2 » كفّ الرعاع ، ص 49 و 62 . در ص 49 مىنويسد : « اعلم أنّ مذهبنا أنّه يكره الغناء و سماعه »
« 3 » احياء علوم الدين ، ج 2 ، ص 253336
« 4 » الفقه على المذاهب الأربعة ، ج 2 ، ص 42
« 5 » الفقه الإسلامي و أدلَّته ، ج 3 ، ص 573
« 6 » كتاب الخلاف ، ج 2 ، ص 626