حرام آن حمل مىشود . « 1 » ابن حجر هيثمى در كفّ الرعاع و وهبه زحيلى در الفقه الإسلامي و أدلَّته مىنويسند : از ابى حنيفه دو ديدگاه گزارش شده است « 2 » ، امّا نقل صحيحتر و راجح آن است كه وى غنا را مكروه و يا حلال مىدانسته است .
شيخ طوسى نيز بر اين نظر است كه ابو حنيفه غنا را مكروه مىدانسته و به نظر مخالفان ( قائلان به حرام بودن ) حتى اشاره اى نكرده است . « 3 » به نظر مىرسد ، همانطور كه گروهى از محققان نوشتهاند ، غنا دو قسم است ؛ قسم اوّل غناى مجرّد از واژگان حرام و به دور از موسيقى ؛ كه عربها به هنگام رام كردن شتران و افزايش سرعت آنان يا در مسافرتها و در گاه انجام كارهاى دشوار و . . . مىخواندهاند ، غنايى كه ويژگى اصلى آن حرفه اى نبودن است و در واقع در هيچ يك از دستگاههاى غنا نمىگنجد گرچه همراه با تحرير و چهچهه باشد ، بهجت برانگيزد و طرب آفريند ، چنين غنايى را بسيار بعيد مىنمايد ابو حنيفه حرام بداند .
ابن حجر در كفّ الرعاع مىنويسد :
چنين غنايى اگر بد گويى و واژگان حرام را در بر نداشته باشد ؛ مانند وصف شراب و كنيزان ، بى شك جايز است و هيچ اختلافى در حلال بودن آن نيست ، بلكه احتمال دارد مستحب باشد ؛ مانند تغنّى كه شتربانان در كاروان حج مىخوانند و به همين دليل بود كه پيامبر و يارانش هنگام ساختن مسجد النبيّ و كندن خندق رجز مىخواندند و حضرت به زنان انصار فرمود در عروسى خود اين گونه بخوانند :
أتيناكم أتيناكم محيّانا و حيّاكم و مانند اشعارى كه دنيا را در برابر انسان بى ارزش جلوه مىدهد و .
. .
هامش
« 1 » الفقه على المذاهب الاربعة ، ج 2 ، ص 42
« 2 » كفّ الرعاع ، ص 6260 و نيز الحاوى الكبير ، ج 17 ، ص 188 ؛ الفقه الإسلامي و أدلَّته ، ج 3 ، ص 573
« 3 » كتاب الخلاف ، الشيخ الطوسي ، ج 2 ، ص 626 ، شهادات ، مسأله 5 : « الغناء محرم يفسق فاعله و تسدّد شهادته و قال أبو حنيفة و مالك و شافعي : هو مكروه »