حديث ؛ مثلًا شيخ حر عاملى دربارهء حديث 117 فرموده است « 1 » : « هذا لا تصريح فيه بالغناء » . ولى همان حديث در منبع ديگرى به گونه اى نقل شده كه تصريح به غنا در آن هست و ما اين دو را كنار هم نقل كردهايم .
همچنين همهء منابع احاديث را استقصا كردهايم كه البته اين استقصا هم آثار مهمى دارد ، مثلًا :
الف ) در حديث شماره 21 در نقل كافى كلمه « العبّاسي » آمده است ، و مصحّح كافى در پانوشت توضيح داده است كه « الظاهر أنّه رجل معروف من العبّاسيين له شأن في دولتهم ، فأراد الراوي إخفاء اسمه لمصلحةٍ » در حالى كه همين حديث در عيون أخبار الرضا عليه السلام و رجال كشّى هم نقل شده و در آنها تصريح شده كه « العبّاسي » هشام بن إبراهيم عبّاسى است . « 2 » ب ) در حديث شماره 194 در كافى و به نقل از آن در وسائل چنين آمده است : « مات الوليد بن المغيرة » . مرحوم علامه شعرانى و محقق شوشترى ( رحمهما الله ) در ذيل حديث ، بحقّ گفتهاند كه اين عبارت افتادگى دارد و صحيح آن چنين است : « مات الوليد بن الوليد بن المغيرة » . در حالى كه همين حديث در تهذيب و استبصار به طور صحيح ضبط شده و در اين دو كتاب آمده است : « مات ابن الوليد بن المغيرة » . و متأسّفانه حتى در چاپ جديد و مصحّح وسائل الشيعه هم تذكر داده نشده كه عبارت كافى صحيح نيست و در دو مأخذ ديگر ، عبارتِ صحيح درج شده است .
ج ) در تقريرات مرحوم آية الله حائرى نوشتهء مرحوم آية الله اراكى ( رحمهما الله ) در بارهء حديث شماره 116 آمده است :
و يدلّ عليه اعتذاره على ما في رواية اخرى حكاها شيخنا المرتضى في رسائله .
.
هامش
« 1 » مراد حديث 117 در اين بخش است . براى پرهيز از تطويل ، در اين مقدمه تنها شمارهء حديث را ذكر مىكنيم . براى آگاهى از منابع حديث بايد به متن همين بخش به شمارهء مورد اشاره مراجعه شود
« 2 » ر ك : حديث 21 - 24 ، و پانوشتهاى مربوط به اين احاديث