هر حديثى ابتدا قديمترين منبع موجود آن ذكر و از آن نقل شده و سپس ساير منابع آن حديث و اختلافات سندى و متنى آنها ذكر شده است . « 1 » بنا بر اين ، معيار براى درج حديث در اين بخش ، وجود آن حديث در كتب هشتگانهء حديثى معروف و منابع آنها بوده است ، هر چند بسيارى از احاديث كتب اربعهء اواخر از كتابهايى است كه در آنها احاديث زيادى از آثار سنّيان نقل شده است مانند جامع الأخبار ، مجمع البيان و إرشاد القلوب . البته در موارد زيادى براى توضيح احاديث خاصّه به احاديث عامه در پانوشتها اشاره كردهايم ، اما بنا بر اين نبوده است كه در متن ، از كتب غير شيعه حديثى نقل شود ؛ زيرا احاديث عامه دربارهء غنا در بخش ششم اين مجموعه ، ضمن دو رسالهء غنا و ده گفتار از سرشناسان آنان نقل مىشود و نيازى نبود كه در اين بخش احاديث عامه با خاصّه آميخته شود .
از كتابهايى مثل فقه الرضا عليه السلام و مقنع صدوق ( رحمه الله ) كه عبارات آنها ، همان روايات معصومين « به تحرير مؤلف اين كتابهاست ، تنها مواردى كه صريحاً به معصوم نسبت دادهاند نقل كردهايم نه همهء كلمات آنها را . همچنين چون از فقيه و تهذيب دو چاپ رايجْ و در دسترس است در پانوشتها به هر دو چاپ ارجاع دادهايم ؛ ابتدا به چاپ نجف ، و سپس به چاپ استاد غفّارى ( دامتْ توفيقاته ) .
از آنجا كه بنا بر استقصاى احاديث از همهء منابع مذكور بوده است با مراجعه به اين بخش بروشنى معلوم مىشود كه كداميك از احاديث غنا در چه منابعى و به چه صورتى ذكر شده است . بنا بر اين مراجعه كنندهء به اين بخش هيچ نيازى ندارد كه به ساير منابع رجوع كند ؛ چون همهء احاديث با همهء خصوصيات و اختلافات سندى و متنى و با دقت تمام ثبت و ضبط شده است .
.
هامش
« 1 » مىدانيم كه در جوامع حديثى شيعه مانند وسائل اختلافات سندى ذكر شده است ولى اختلاف متون احاديث چندان مورد توجه نبوده است . محقق شوشترى در اين زمينه گويد : « و قد نقل الوافي و الوسائل الجامعين الأوّل للأربعة و الأخير لها و لغيرها ، فنقلا الخبرَ عن كتابٍ بمتنه ، و تعرّضا لاختلاف أسانيد هم دون متونها ؛ توهّماً أنّ متونها متّحدة » ( النجعة ، ج 11 ، ص 498 )