5 . خوانندگى و گوش دادن به آن حرام است مگر اينكه شخص خواننده در خانه اى تنها باشد . برخى از شاگردان بغوى آن را ذكر كردهاند ؛ 6 . اگر زن براى مردان بخواند حرام است ؛ 7 . اگر نيت صحيحى در خوانندگى داشته باشد مكروه نيست و گر نه كراهت دارد . خوارزمى در كافى اين نظر را پذيرفته است ؛ 8 . اگر مفسده اى در پى نداشته باشد جايز است ، استاد ابو منصور بر اين نظر است ؛ 9 . اگر بر خوانندگى خود قرارداد ببندد حرام است .
استاد ابو منصور اين نظر را از نصّ سخن شافعى گزارش كرده است ؛ 10 . اگر بخواهد با آن در دل نشاط و رغبت به طاعت الهى بيافريند اطاعت از خدا شمرده مىشود و اگر بخواهد با آن به گناه وا دارد معصيت به شمار مىآيد . ابن حزم و غزالى بدين نظريه گرويدهاند .
11 . اگر خوانندگى به گونه اى باشد كه شنونده در حرام بودن آن شك دارد ؛ يعنى احتمال مىرود حرام يا حلال باشد ، در اين فرض گوش دادن و شنيدن آن جايز است . اما اگر طورى است كه به هيچ وجه احتمال حلال بودن در آن راه ندارد گوش فرا دادن بدان حرام است .
مؤلف خود اين نظر را مىپذيرد و آن را از برخى شافعيان خراسان نقل مىكند . از ديدگاه ابن حجر هيچ دليلى در دست نيست كه ثابت كند صحابه غنايى از اين دست را جايز مىدانسته يا بدان گوش مىدادهاند بلكه روايات فراوانى نشان مىدهد كه آنان را حرام به شمار مىآوردهاند .
پيشتر اشاره شد كه در قسم دوم غنا اختلاف نظر شديدى است و ميان ائمه چهارگانه نيز نظر و احدى وجود ندارد ؛ زيرا قرطبى از مالك و ابو حنيفه حرام بودن آن را گزارش داده ، و آيات : * ( وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ ) *
غنا ، موسيقى ( عربي - فارسي ) — صفحة 2582
مساهمون: مركز تحقيق مدرسة ولي العصر ( عج )
ص٢٥٨٢