بلندى از او يافت كاو پست شد * در نيستى كوفت تا هست شد
كلمة في التّكبر و التواضع
تا توانى تكبّر مكن كه متكبّرين در روز قيامت محشور خواهند شد به صورت موران كوچك و پايمال همه مردم خواهند بود به جهت بىقدرى كه در نزد خدا دارند « 1 » و تا توانى تواضع و فروتنى را پيشه خود كن و بدان كه تواضع از بزرگى و جلالت تو چيزى كم نميكند بلكه ترا بمرتبه رفيع مىرساند
تواضع ترا سر بلندى دهد * ز روى شرف ارجمندى دهد
و امّا تكبّر از خصائص ناقصان و ساقطانست كه غرضشان از آن پوشانيدن نقصان است امّا بحقيقت قبايح خود را لايح و عيوب خود را واضح نمودن است
ز خاك آفريدت خداوند پاك * پس اى بنده افتادگى كن چو خاك
تواضع سر رفعت افرازدت * تكبّر به خاك اندر اندازدت
بعزّت هر آنكو فروتر نشست * بخوارى بيفتد ز بالا بپست
بگردون فتد سركش تند خوى * بلنديت بايد بلندى مجوى
بلنديت بايد تواضع گزين * كه اين بام را نيست سلّم جز اين
كلمة في ذمّ القساوه
قساوت قلب حالتى است كه آدمى بسبب آن از آلام و مصائبى كه به ديگران ميرسد متأثّر نگردد و منشأ آن غلبه قوّه سبعيّه است و بسيارى از افعال ذميمه
هامش
( 1 ) و روايت شده كه در جهنّم واديى است كه جاى متكبرين است ناميده مىشود بسقر شكايت كرد به خداوند از شدّت حرارت خود و اجازه خواست از براى تنّفس خود اجازه داده شد به او و تنفسى كرد و جهنّم را آتش زد