برخى از مفسران مانند قرطبى و غير او - مشرقها و مغربها را حمل بر اختلاف نقطههاى طلوع و غروب آفتاب به اختلاف ايام سال كردهاند ( زيرا مىدانيم خورشيد هر روز محاذى يكى از مدارات زمين قرار مىگيرد و مدار طلوع آفتاب در هر روز غير از روز ديگر است و در آغاز تابستان تا مدار رأس السرطان پيش مىرود و در آغاز زمستان تا مدار رأس الجدى . . . ) ولى اين معنى خالى از تكلف نيست ، زيرا خورشيد هرگز ، نقاط مختلف معينى براى طلوع و غروب ندارد كه به آن سوگند ياد شود ، بلكه به اختلاف اراضى تفاوت مىنمايد ( يعنى : حتى در يك روز معين از سال نقطهء طلوع خورشيد يك نقطهء معين و مشخصى نيست ) .
از رواياتى كه از پيشوايان معصوم رسيده است ، به خوبى مىتوان كروى بودن زمين را استفاده كرد از آن جمله روايتى است كه از حضرت صادق عليه السّلام به مضمون زير نقل شده است :
امام صادق عليه السّلام فرمود : در يكى از سفرها مردى با من همسفر گرديد ، او مقيد بود كه نماز مغرب را در تاريكى شب و نماز صبح را در تاريكى محض ( آخر شب ) بخواند ، امّا من بر خلاف او بودم ، هر موقع آفتاب غروب مىكرد نماز مغرب را خوانده و هر موقع فجر طلوع مىنمود نماز صبح را بجا مىآوردم او از من درخواست كرد كه من نيز مانند او رفتار كنم و عمل خود را چنين توجيه مىكرد : آفتاب پيش از
مرزهاى اعجاز ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٣٦