و چون حاطب راضى نشد حكم فرمود كه زبير استيفاء حق خود نمايد زيرا كه حق او مقدم بود بحسب شرع پس اين آيت نازل شد .
و كلمه ء فا تفريع است بر ما قبل ولا زايده است پيش از قسم وواو ربك واو قسم است وقول او ( لا يُؤْمِنُونَ ) تا آخر جواب قسم .
وشجر در لغت اختلاف واختلاطست و از اين جهت درخت را شجر خوانده اند زيرا كه اجزاى او مختلط است با هم يا آن كه شاخهاى او مختلف است در وضع .
يعنى ايمان ايشان معتبر نمىشود تا آن كه حاكم خود دانند ترا در آن چه مختلف فيه و محل نزاع واقع مىشود در ميان و هر حكمى كه بكنى برايشان تنك دل نشوند واطاعت وانقياد نمايند حكم ترا از خلوص واعتقاد .
وپوشيده نيست كه اين آيت ( 1 ) نيز دلالت مىكند بر مشروعيت حكم و بر وجوب انقياد متخاصمين حكم حاكم را .
الاية الرابعة قوله تعالى فى سورة المائدة : ( ومَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ الله فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ ) ( 47 ) .
يعنى آن كسانى كه حكم نكنند به آن چه فرستاده است خداى تعالى از احكام شرعيه در كتب سماويه پس آن جماعت كافرانند .
هامش
( 1 ) آيه ء شريفه صريحست در اين كه رضا به حكم حضرت رسول صلَّى الله عليه وآله وسلَّم در موضوع اختلاف وتنازع و حكم قرار دادن آن حضرت وتسليم بقضاء رسول اكرم صلَّى الله عليه وآله وسلَّم علامت تحقق ايمانست .
و اين كه شخص منافق ايمان به خدا ورسول او ندارد .
و اين كه عدم نفاق موقعى معلوم مىگردد كه شخص در ظاهر يا در باطن بر خلاف ما انزل الله رفتار نكند .