ميان مردم به راستى .
و بر وجوب تسويه ميان متخاصمين وعدم ترجيح يكى بر ديگرى در سلام و كلام و نشستن ونظر كردن و غير آن .
الاية الثانية قوله تعالى فى سورة المائدة : ( فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ الله ولا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ ) ( 47 ) .
يعنى پس حكم كن اى محمد ميان مردم به آن چه فرستاده است خداى تعالى به تو در قرآن وپيروى مكن هوسهاى نفسانى ايشان را .
كلمه ء فا از براى تفريع است بر كلام سابق و آن قول اوست : ( وأَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ ) .
ومراد از ( أَهْواءَهُمْ ) ميلهاى نفسانى وهوسهاى شهوانى مردم است در قضاياى شرعيه كه واقع شود ميان ايشان .
و اين آيت ( 1 ) نيز دالست بر وجوب حكم ميان متخاصمين به راستى وعدم
هامش
3 - قضاتى كه مراعات قوانين الهى ودين مقدس خدائى نمىكنند و به خواهش نفس خودشان قضاوت مىكنند خودشان را از راه الهى كنار مىسازند .
4 - قضاتى كه از حكم شريعت ودليل عقل كنار افتاده تابع نفس اماره شده اند ايشان راست در مقابل ترك وظيفه ( عدالت ) عذابى سختتر در روز رستخيز ( لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ ) .
آيه ء شريفه صريحست كه حكم وقضاوت بايد موافق حق وقانون الهى باشد پس قضاء وفق قوانين توليد افكار بشرى قضاء به حق نيست بلكه حكم به مقتضاى اتباع هواى مردم ووفق حكم فرمانروايانست .
( 1 ) آيه ء شريفه صريحست كه حكم وقضاوت بايد موافق قانون اسلامى باشد پس قضاء وفق قوانين عرفى توليدى افكار بشر از قبيل اتباع به اهواء مقننين وحكمرانان مىباشد .