آن را مىآموزانيد آن حيوانات را طريق شكار كردن از آن چه آموزاينده است شما را خداى تعالى پس بخوريد از آن چه نگاه داشته اند آن حيوانات براى شما از آن چه شكار كرده اند و ياد كنيد نام خداى تعالى را بر سر فرستادن آن حيوانات از براى شكار وپرهيز كنيد از عقوبت خداى تعالى به درستى كه خداى تعالى زود حسابست عملهاى شما را وجزاى آنها را .
بعضى مفسران گفته اند كه چون آيت سابق در تحريم مرداريها مثل ميته و خون و گوشت خوك و غير آن نازل شد .
بعضى مسلمانان پرسيدند از رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلَّم كه چه چيز حلال گردانيده شده است بر ما پس اين آيت نازل شد .
وقول او ( ما ذا ) مبتداست و ( أُحِلَّ لَهُمْ ) خبر او يا مبتداست ( ذا ) بمعنى ( الذي ) خبر او يا بر عكس .
و بر هر تقدير كلمه ء ( ما ) استفهاميست ومقصود از او بيان كيفيت سؤال است پس مىتواند بود كه مقول قول مقدر باشد يعنى قائلين واو حال باشد از فاعل ( يَسْئَلُونَكَ ) يعنى در حالتى كه گوينده اند آن قول را مىتواند بود كه مضاف اليه سؤال مقدر باشد يعنى سؤال : ( ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ ) واو مفعول مطلق باشد از يسألونك يعنى سؤال مىكند سؤال كردن برين وجه .
وقول او ( لهم ) بر سبيل مشاكله است به مناسبت ( يسألونك ) در غيبت و الا ظاهر آن بود كه گفتى ( ما ذا احل لنا ) چنان كه گويند ( اقسم زيد ليفعلن كذا ) يعنى سوگند خوردند كه هر آينه بكند چنين يا آن كه ظاهر آنست كه گويند ( لأفعلن ) به صيغه ء متكلم .
ومراد از ( طيبات ) چيزهاى پاك است چنان كه متبادر است ليكن مخصص
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 534
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٥٣٤