مبحث چهارم
در بعض احكام متعلق به نكاح است و در او نيز ده آيت است :
الاية الاولى قوله تعالى فى سورة النور : ( قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ ويَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ إِنَّ الله خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُونَ ) ( 31 )
يعنى بگو اى محمد مر مؤمنان را كه به پوشانند چشمهاى خود را از نامحرمان و نگاه دارند فرجهاى خود را از نامحرمان اين پوشانيدن چشمها و نگاه داشتن فرجها از نامحرمان بهتر است ايشان را ونزديكتر است به پاكى ايشان از زنا به درستى كه خداى تعالى خبردار است به آن چه مىكنند مؤمنان از خير وشر .
بدان كه غض در لغت چشم پوشيدن ( 1 ) و چشم خوابانيدنست از چيزى و من در : ( مِنْ أَبْصارِهِمْ ) زايده است ( 2 ) بنا بر مذهب اخفش كه تجويز كرده است زيادتى من را در كلام مثبت وبمعنى تبعيض است بمذهب جمهور نحات يعنى به پوشانند بعض چشمهاى خود را يعنى چشمهائى را كه به جانب نامحرم باشد و معنى اول ظاهر تر است و بر هر تقدير ذكر ( ابصار ) مبنى است بر تجريد غض از معنى بصر ( 3 )
هامش
( 1 ) غض در لغت بمعنى مطلق كف وكم كردن آمده ولى غالبا استعمال مىشود در پوشيدن چشم بمعنى كم كردن نظر .
( 2 ) بنا به گفته ء ما كه غض بمعنى مطلق كف وكسر ونقص آمده محتاج به تجريد نباشد چون كه معناى بصر در مفهوم وى ماخوذ نشده است .
( 3 ) كلمه ء من براى افاده ء تبعيض است به اين معناى كه غض ونقص از چشم به تمام معنى كه باعث گمراهى در راه رفتن مىباشد مطلوب نيست بلكه مراد از غض بصر تعمد نظر بنا محرمان بعنوان شهوت است پس مراد از آيه ء شريفه اينست ( بان ينقصوا من نظرهم إلى الاجنبية ) كما هو واضح لمن تدبره .