ومفعول به واسطه ء ( يغضوا ) محذوفست يعنى ( من المحرمات ) يعنى به پوشانند چشمهاى خود را از آن چه حرام است نظر كردن به آن و همچنين مفعول يحفظوا محذوفست يعنى ( من المحرمات ) .
ومراد از حفظ فروج نگاه داشتن فرجهاست از زنا ولواطه يا پوشانيدن فرجها از نظر نامحرم .
ومؤيد اينست آن كه روايت كرده اند از امام صادق عليه السّلام كه فرمود كه مراد از حفظ فروج در قرآن همه جا نگاه داشتن فروج است از زنا ومراد اينجا ستر آنست از نظر نامحرم و بر هر تقدير چون محرمات نسبت به ابصار كمتر بود از محرمات نسبت به فروج من تبعيض در آورد بر ابصار وفروج را مطلق گذاشت يا آن كه چون مساهله در محافظت ابصار بيشتر واقع مىشود از مساهله در محافظت فروج من زايده آنجا آورد نه اينجا زيرا كه زيادتى لفظ دلالت مىكند بر زيادتى معنى و بر مبالغه در امر به غض ابصار كه محتاج است بمبالغه بخلاف امر بحفظ فروج ومقول قل مقدر است يعنى قل للمؤمنين غضوا من ابصاركم واحفظوا فروجكم فيغضوا من ابصارهم ويحفظوا فروجهم وقول او يغضوا ويحفظوا جواب امر مذكورند كه ( قل ) است .
يعنى بگو به ايشان كه به پوشانيد ، چشمهاى خود را و نگاه داريد فرجهاى خود را كه اگر به گويى به ايشان اين را به پوشانند چشمهاى خود را و نگاه دارند فرجهاى خود را و : ( ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ ) ترغيب است ايشان را به غض ابصار وحفظ فروج وقول او ( إِنَّ الله خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُونَ ) تهديد است ايشان را در ترك آن .
وپوشيده نماند كه اين آيت دلالت مىكند بر تحريم نظر كردن مردان به زنان نامحرم
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 359
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٥٩