نمايند پس اين آيت نازل شد ( 1 ) وصدقات جمع صدقه است بضم دال واو بمعنى مهر زن است مثل صداق بفتح صاد وكسر او .
و بعضى بضم صاد وسكون دال خوانده اند كه جمع صدقه باشد بضم صاد وسكون دال به همان معنى .
وقول او ( نحلة ) مصدريست از نحل ينحل بمعنى دادن چيزى به رضاى وخوشحالى پس ظاهر آنست كه مفعول مطلق باشد از آتوا به غير لفظ او .
و احتمال دارد كه حال باشد از فاعل : ( آتُوا ) يا مفعول ثانى او بمعنى ناحلين يا منحولة .
و دور نيست كه مراد از ( نِحْلَةً ) عطية وتفضل خداى تعالى باشد نسبت به زنان به سبب واجب گردانيدن مهر ايشان بر شوهران ايشان و بر اين تقدير حال باشد از ( صَدُقاتِهِنَّ ) .
و دور نيست كه مراد ديانت باشد از نحلة بمعنى دين وملت وبرين تقدير مفعول له باشد يعنى از جهت ديانت .
هامش
( 1 ) بلكه مقتضاى سياق آيات سابقه اينست كه خطاب به ايتاء صداق راجع به كسانى است كه زمام صداق زنان در اختيار آنهاست كه صداق زنان را مانند اشخاص جاهليت ضايع نكنند تا اين كه طايفه ء زنان از دفاع حقوق خودشان محروم نمانند چون كه رسم جاهليت بر اين بود كه زنان را ازدواج مىكردند صداق نمىدادند و در صورت دادن صداق ولى زوجه خودش مىخورد به زوجه چيزى وصول نمىشد از اينست كه خداى تعالى امر فرمود كه صداق زنان را به خودشان بدهيد بعدا اگر ايشان بطيب نفس ورضاى ورغبت چيزى بدهند بخوريد گوارا و اخبار وارده در توجيه آيت كريمه بعنوان تعميم در مفهوم و يا در مصداق است .