او عناق بود نزد او آمد وخواست كه با او مباشرت كند مرثد قبول نكرد عناق گفت كه نكاح كن مرا مرثد گفت كه صبر كن تا از رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم اذن طلبم و چون بعد از مراجعت اذن طلبيد اين آيت نازل شد .
بدان كه خلافست ميان علماء در آن كه اسم مشرك در عرف شرع مخصوص است به كافران حربى يا عامتر است از كافران حربى وكتابى .
بعضى گفته اند كه مخصوص است به كافران حربى از جهت آن كه مشركان معطوف شده اند بر اهل كتاب در قول خداى تعالى : ( لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ والْمُشْرِكِينَ ) وعطف بحسب ظاهر دلالت مىكند بر مغايرت ومباينت معطوف عليه .
و بعضى گفته اند شامل است كافران حربى وكتابى را از جهت قول خداى تعالى : ( قالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ الله وقالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ الله ) تا قول او ( سُبْحانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ) زيرا كه ظاهر آنست كه ضمير ( يشركون ) راجع است بيهود و نصارى ومقصود تنزيه خداى تعالى است از اشراك ايشان .
وقول ثانى اقوى است زيرا كه مؤيد اين قول است قول خداى تعالى : ( هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى ودِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ ولَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ ) زيرا كه كراهت رسالت پيغمبر ما صلى الله عليه وآله وسلَّم مشتركست ميان كافران حربى وكتابى .
ونيز مؤيد اين قول است احاديث وارده در بيان كباير زيرا كه در اول آن شرك مذكور شده ومراد از آن مطلق كفر است .
پس اگر مراد از مشرك در اين مقام معنى اول باشد باقى باشد بر عموم خود بر اتفاق زيرا كه نكاح مسلمانان با كافران حربى صحيح نيست به اتفاق .
و اگر مراد معنى ثانى باشد باقى نباشد بر عموم خود نزد اكثر اصحاب
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 325
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٢٥