به نام هر كس تيرى بيرون آورد پس هر كس را كه تير نصيب دار به نام او بيرون مىآمده نصيبى كه از آن شتر در آن تير مكتوب بوده به او مىداده اند و هر كس كه تير خالى از نصيب به نام او بيرون مىآمده قيمت آن شتر كه كشته بودند از او مىگرفته اند و چيزى از اقسام او به او نمىداده اند چنان كه على بن ابراهيم از حضرت امام صادق عليه السّلام روايت كرده و بر اين تقدير ذكر ( ازلام ) بعد از ذكر ميسر تخصيص است بعد از تعميم از جهت اهتمام بشأن تحريم ازلام .
و بعضى مفسران گفته اند كه ازلام عبارتست از تيرهاى بىپر وبىپيكان كه به آنها تفأل مىكرده اند در كارهاى عظيم كه متردد بوده اند در آن به اين طريق كه بر بعضى از آنها مىنوشته اند كه ( أمرني ربي ) وببر بعضى مىنوشته اند ( كنهانى ربي ) و بر بعضى هيچ چيز نمىنوشته اند بعد از آن تيرها را بيرون مىآوردند پس اگر تير ( أمرني ربي ) بيرون مىآمد شروع مىكرده اند در آن كار و اگر تير ( نهانى ربي ) بيرون مىآمد اجتناب مىكرده اند از آن و اگر تير نانوشته بيرون مىآمد از سر مىگرفته اند تفأل را ورجس در لغت بمعنى نجاستست چنان كه از كتب لغت معلوم مىشود و ظاهر آنست كه قول او ( رجس ) خبر است از الخمر وخبر باقى امور مذكوره مقدر است يعنى آنها قبايحند يا محرماتند زيرا كه مقصود بالذات در آيت بيان خمر است چنان كه از سبب نزول او بر وجهى كه سابقا مذكور شد مستفاد مىگردد وقول او ( إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ ) تا آخر اشارتست بوجه تحريم خمر وميسر وتخصيص ايشان بوجه تحريم از جهة آنست كه اهتمام بشأن تحريم ايشان بيشتر است از اهتمام بشأن انصاب وازلام زيرا كه آيت خطابست به مؤمنان و از ايشان شرب خمر وميسر واقع مىشود و عمل انصاب و از لام واقع نمىشود با آن كه مقصود بالذات بيان خمر است پس ذكر ميسر به طفيل خمر است و ذكر انصاب
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 127
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٢٧