نباشد به اين صورت وايشان را ازين جهت گناهى باشد پس اين آيت نازل شد ووجوه ديگر نيز گفته اند فاما اين وجه وجيه تر است ومختار شيخ ابو على طبرسيست .
ومراد از كلمه ء ما در : ( ما مَلَكْتُمْ ) خانه هاست ومفاتح جمع مفتاح است بمعنى كليد مثل مفاتيح يعنى خانه هاى مردم كه صاحب كليدهاى آن خانه ها باشيد برين وجه كه صاحبان آن خانه ها كليدهاى آنها را به شما سپرده باشند و احتمال دارد كه مفاتح جمع مفتح باشد بمعنى مخزن طعام و ميوه و غير آن ومراد از صديق دوستانست بحذف مضاف يعنى از خانه هاى دوستان خود ومراد از قول او جميعا مجتمعين است ، واشتات جمع شتى است بمعنى متفرق يعنى گناهى نيست شما را خواه به جمعيت طعام خوريد وخواه تنها و ( سبب نزول ) اين كلام آن بود كه عادت عرب چنان بود كه بى مهمان طعام نمىخوردند و اگر بحسب ضرورت واقع مىشد ملول مىشدند كه مبادا گناه كار شده باشند وبسيار بود كه از صباح تا شام انتظار مهمان مىكشيدند و آخر به ضرورت تنها مىخوردند وغمگين مىشدند ( ومراد ) از بيوت در قول او ( فَإِذا دَخَلْتُمْ بُيُوتاً ) خانه هاست كه مذكور شد .
و بعضى گفته اند كه مراد مسجدهاست و ظاهر آنست كه مراد عامتر باشد ومراد از سلام كردن بر نفس خود سلام كردنست بر اهل آن خانه كه متضمن سلام بر نفس خود است به سبب جواب سلام كه ازيشان واقع شود وتحية مفعول مطلق سلموا است به غير لفظ او زيرا كه تحيت در اصل لغت بمعنى زنده گردانيدنست و در عرف بمعنى دعاست كه به منزله ء زنده گردانيدنست و سلام نيز دعاست به سلامتى ووصف تحيت بركت از جهت آنست كه متضمن فوايد بسيار است مثل ثواب عظيم وحصول محبت در دلها وانبساط وحسن خلق وخوشحال شدن مخاطب سبب ايمن شدن از شر سلام كننده وازين جهت موصوف شد بطيب .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 130
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٣٠