ويَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ الله وعَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ) ( 90 - 91 )
يعنى اى گروه مؤمنان اينست وجز اين نيست كه شراب وقمار وبتها وتيرهاى قمار پليديست كه پيدا شده از عمل شيطان پس اجتناب كنيد از آن پليد كه خمر است شايد كه رستگارى يابيد ، اينست وجز اين نيست كه مىخواهد شيطان آن كه بيندازد در ميان شما دشمنى وكينه در شراب وقمار وباز دارد شما را از ياد كردن خداى تعالى و از نماز گزاردن پس آيا شما ترك كننده ء شراب وقمار هستيد يا نه .
تفسير خمر وبيان حكم او در كتاب طهارت گذشت و اما ميسر بمعنى قمار است و در اصل مصدر ميمى است از يسر بمعنى آسانى از جهت آن كه قمار متضمن اخذ مالست به آسانى يا از يسار بمعنى توانگرى از جهت آن كه قمار مستلزم توانگرى ومالداريست وانصاب جمع نصب است واو بت است و بعضى گفته اند كه نصب نيز جمع است وواحد نصابست ومراد عبادت اصنام است يا ذبح كردن حيوانات وپهن كردن گوشت آنها بر ايشان جهت تبرك به ايشان چنان كه در آيت ديگر واقع شده كه : ( و ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالأَزْلامِ ) و از لام جمع زلم است بفتحتين وضم اول واو تيريست كه پر وپيكان نداشته باشد و ( ازلام ) عبارتست از تيرهاى بى پر و بى پيكان كه اهل جاهليت قمار مىكرده اند به آنها و آن ده تير بوده است كه هفت از آن صاحب نصيب بوده چنان كه هر يك از آنها نصيبى مىنوشته اند مثل يك سهم و دو سهم و سه سهم تا هفت سهم و سه تير از آنها بى نصيب بوده يعنى هيچ چيز نمىنوشته اند بر آن وكيفيت قمار به اين تيرها چنان بوده كه شترى مىكشته اند و آن را قسمت مىكرده اند بده قسم .
و بعضى گفته اند به هجده قسم وجمع مىشده اند بر سر آن وخريطه ء كه آن تيرها را آنجا مىنهاده اند مىآورده اند ومىجنبانيده اند ومردى امين را مىگفته اند كه
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 126
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٢٦