و از لازم به طفيل هر دو وقول او ( وعَنِ الصَّلاةِ ) بعد از ذكر الله تخصيص است بعد از تعميم جهت مزيد فضيلت نماز وقول او ( فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ) وعيد شديد است اهل خمر وميسر را چنان كه عرف شاهد است به آن .
ومخفى نماند كه در اين دو آيت از وجوه متكثره مبالغه واقع شده در تحريم خمر وميسر و در تحريم خمر مبالغه بيشتر واقع شده چنان كه به اندك تأملى ظاهر شود .
و اين دو آيت دلالت مىكند بر تحريم اكتساب بانواع خمر وانواع قمار مثل نرد وشطرنج و غير آن حتى جوز بازى كودكان و عمل انصاب وازلام و بر تحريم صفت خمر وآلات مختلفه ء مختصه ء آنها وبيع وشراى آن آلات و استعمال آنها چنان كه روايات مشهوره شاهدند به آن .
مثل آن كه مرويست از جابر كه گفت رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلَّم فرموده است كه ( لعن الله الخمر وشاربها وعاصرها وساقيها وبائعها وآكل ثمنها ) يعنى لعنت كناد خداى تعالى بر شراب و بر خورنده ء او و بر افشرنده ء او و بر خوراننده ء او و بر فروشنده ء او و بر خورنده ء قيمت او پس برخاست اعرابى نزد پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلَّم وگفت يا رسول الله من مردى بودم كه شراب فروشى مىكردم و حاصل شد مرا ازين كار مالى آيا فايده اى دهد مرا اگر آن مال را صرف كنم در طاعتى از طاعتهاى خداى تعالى آن حضرت فرمود كه اگر صرف كنى آن مال را در حج يا جهاد برابرى نكند نزد خداى تعالى پر پشه ء از جهة آن كه خداى تعالى قبول نمىكند مگر نفقه كردن مال حلال را پس معلوم شد هم چنان كه شرب خمر وتكسب به او حرام است حرام است هر عمل كه متعلق به او است واجرة آن عمل و همچنين است باقى امور مذكوره ووجه تحريم ازلام بر تقديرى كه قمار باشد ظاهر است و اما بر تقديرى كه تفأل باشد از جهت آنست كه نوعيست از كهانت و حكم بر غيب بى اذن شرعى بخلاف قرعه
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 128
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٢٨