آنها را از براى ايشان به قدرت شامله ء خود رجوع كسى كه خزينه ها داشته باشد به خزينه دار تا آن چه محتاج اليه اوست از آنجا به زودى حاضر گرداند وحاضر كردن خازن محتاج اليه او را به سهولت بنا بر استيلاى او بر آن خزينه ها .
وبرين تقدير جمع خزاين اشارتست به آن كه هر يك از موجودات را انواع ضروريات و ما يحتاج هست كه هر يك از آنها مستدعى خزينه است جهت محافظت آنها .
و اما آن كه بعضى از مشايخ خزاين را بر مقدورات خداى تعالى حمل كرده اند وتوجيه جمع خزاين به آن نمودن كه مقدورات خداى تعالى غير متناهيست .
خلاف ظاهر است واضافه ء خزاين به ضمير راجع به شىء كه از جمله ء مقدورات است اباء مىكند از آن .
ومراد از قول او ( و ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) آنست كه نمىفرستيم ونمىرسانيم روزى حيوانات را به ايشان مگر به اندازه ء معين و وقت معين چنان كه حكمت ما اقتضاى آن كند .
وموافق اين معنى است حديث قدسى كه روايت كرده اند كه ( ان من عبادى من لا يصلحه الا الغنى ولو افقرته لا فسده ذلك وان من عبادى من لا يصلحه الا الفقر ولو أغنيته لا فسده ذلك ) .
يعنى به درستى كه بعضى از بندگان من كسيست كه به صلاح نمىآورد او را مگر توانگرى و اگر درويش مىگردانيدم او را هر آينه فاسد مىكرد او را درويشى .
و بعضى از بندگان من كسيست كه به صلاح نمىآورد او را مگر درويشى و اگر توانگر مىگردانيدم او را هر آينه به فسادى آورد او را توانگرى .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 111
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١١١