واخراج زكات ننمايند در آخر زكات يك ساله بايد داد بقول اصحاب ما و از براى هر سالى زكات على حده بايد داد بقول مخالفان .
الاية الثانية قوله تعالى بعد الآية السابقة : ( أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ الله هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ ويَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وأَنَّ الله هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ . ) ( 104 ) يعنى آيا ندانسته اند جماعتى كه پشيمان شده اند از تخلف كردن از غزوه ء تبوك وتوبه كردند آن كه خداى تعالى قبول مىكند توبه را از بندگان خود و ثواب مىدهد صدقه ها را از زكات و غير آن كه واقع مىشود از ايشان و آن كه خداى تعالى توبه را قبول مىكند وبخشاينده ء بندگان است .
بدان كه اين آيه از متمم آيه ء سابقه است ومتصل است به او در قرآن وضمير ألم يعلموا راجع است به آن كسانى كه خود را بر ستونهاى مسجد پيغمبر بستند هم چنان كه ضميرهاى جمع اين آيه راجع است به ايشان و چون ايشان نمىدانستند كه قبول توبه و صدقه از پيش خداى تعالى است بلكه اعتقاد ايشان آن بود كه از پيش پيغمبر است ولهذا التماس كردند از آن حضرت كه مالهاى ايشان را بگيرد وتوبه ء ايشان را قبول كند و آن حضرت فرمود كه تا امر خداى تعالى نشود از مال شما چيزى نمىگيرم رد كرد خداى تعالى اعتقاد ايشان را بطريق استفهام انكارى يعنى آيا ندانسته اند كه قبول توبه و صدقه از پيش خداى تعالى است نه از پيش غير او يعنى سزاوار نيست كه ندانسته اند اين را و شك نيست كه انكار نفى مستلزم تقرير اثباتست يعنى سزاوار آن بود بدانند اين را پس آن كه بعضى گفته اند كه استفهام مذكور احتمال دارد كه از براى تقرير باشد و احتمال دارد كه از براى انكار باشد مناسب نيست مگر آن كه فرق كنند ميان ايشان به اعتبار قصد بالذات و ظاهر آنست كه لفظ هو ضمير فصل باشد بمعنى حصر مسند در مسند اليه بر طبق قول او ( أَنَّ الله هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ )
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 290
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٩٠