تاريخ ثبت و ضبط است كه مدرسه امام جعفر صادق ( ع ) و شاگرد دانشمند و فرزانهاش « هشام بن حكم » نقش بسزايى در بارورى و تبلور اين امر مهم ايفا نمودهاند . در ادامه اين پيشگفتار آمده است :
« در طول تاريخ تاكنون ، مذهب شيعه رشد چشمگيرى داشته بطوريكه اينك ميليونها مسلمان شيعه مذهب در سراسر جهان وجود دارند .
برخى طرفدار اسماعيليه و گروهى زيديه و اندكى غلات و بيشترين آنها از فرقه اماميه هستند كه در واقع تنها فرقه خالص اسلامى است . از ويژگيهاى اين طايفه اين است كه در يك جوّ بسته و شرايطى خشك و تعصبى كه ديگر فرق اين مذهب دارند ، بسر نمىبرد و تقريبا اماميهء معاصر در بيشتر عقايد خود با اهل سنت سازگار و هماهنگ است . »
دكتر نشّار در بخشى از اين كتاب مىگويد « 8 » : « اكنون تعداد شيعيان در جهان به 80 ميليون مىرسد » و در جاى ديگر مىافزايد « 9 » :
« پيشرفت فكرى و تحوّل تاريخى اين مذهب ، دليل بر زنده بودن ، انعطافپذيرى و رشد فزاينده آن است »
اين گفتهها ، ترسيمى است از ويژگيهاى شيعه در ديدگاه نشّار كه بسى جاى تأمّل است . ولى - چنان كه پيشتر گفتيم - نشّار در پارهاى از موارد ، به چيزى ايمان و در جايى ديگر مطلبى كاملا متناقض آن را بيان مىكند ، بدون آنكه توجهى به اين تناقضگويى داشته باشد . مثلا در يك جا مىگويد : « غلو و زيادهروى حتى در شيعيان معتدل نيز تأثير گذاشت و به درون اماميه نفوذ كرد » . . . !
و در صفحهاى ديگر ناسزايى چنين مىگويد : « يهود عامل اصلى ظهور غاليان بود » . . .
هامش
( 8 ) . 2 / 11 .
( 9 ) . 2 / 221 .