جانشينى جدا نيست چنان كه هرگز از خود پيامبر جدا نبود ؛ زيرا مسأله عصمت پيامبر ، صرفا بخاطر خود ايشان نيست بلكه به سبب وظايف و موقعيت و مقامى كه وى در برابر بندگان خدا داشت به حضرت عطا گرديد و چون فرض اين است كه جانشين او نيز همين مقام و تكليف را - بجز تلقى وحى - خواهد داشت و مكلفين را ارشاد و راهنمايى و بطور كلى اتمام حجت خواهد نمود ، بدون ذرهاى اهمال و سستى بلكه همانگونه كه در علم خدا و پيامبر اوست ، به وظيفهء خويش عمل خواهد كرد و لذا اگر عصمت براى خليفه و امام واجب نباشد بدين معناست كه براى منصب مقدس نبوت نيز واجب نيست ولى اگر براى او واجب شد قهرا براى جانشين وى نيز واجب خواهد بود به همان علتى كه پيشتر ذكر گرديد .
سئوال : اهل سنت در مورد عدم وجوب عصمت براى خليفه به مسأله خلافت ابو بكر استدلال نمودهاند با علم به اين مطلب كه وى به اجماع مسلمين معصوم نبود ! « 6 »
جواب : اين پرسش از مقوله اثبات مدّعا با صرف ادّعاست كه غير منطقى و نامعقول است و بىشك بالاتر از قول به نفى خلافت ابوبكر بخاطر عدم عصمت وى نيست .
سؤال : ضرورت عصمت براى پيامبر ، صرفا بخاطر پرهيز و دورى از لغزش در ابلاغ وحى بود و از آنجا كه بر غير او وحى نازل نگرديد از اينرو عصمتى هم لازم نمىباشد ؛ چه تنها وظيفهء خليفه تبيين شريعتى است كه بر حضرت محمد ( ص ) نازل شد و اين كتاب خدا و سنت رسول اوست كه هر مجتهدى با رجوع به آن ، حكم الهى را استخراج مىكند و
هامش
( 6 ) . المواقف ، 8 / 350 .