به دنيا آمد و در سال 158 پس از مرگ پدرش كه در همين سال روى داد به مسند خلافت نشست . در سال 160 به مكّه رفت . حاجبان كعبه به او خبر دادند بيم آنست كه كعبه از سنگينى پوشش بسيار كه طىّ ساليان بسيار بر آن پوشاندهاند فرو پاشد . مهدى فرمان داد همهء پوششها را بردارند ، چنين كردند . آن گاه به دستور وى كعبه را با گلاب و عطر و زعفران شستند ، و پوششى نو بر آن پوشاندند .
وى در سال 160 به مدينه رفت و در آن جا رقيّه دختر عمر را به زنى گرفت . سلمة بن سعيد ، خيزران دختر عطا را كه از مردم حرش شهرى از يمن بود و به بردگى به طبرستان افتاده بود از خداوندش خريد و به مهدى تقديم كرد . خليفه وى را آزاد نمود و به زنى گرفت ، و از او داراى دو پسر شد : موسى هادى ، و هارون الرّشيد .
مهدى در دوران خلافت خود به آسياى صغير لشكر كشيد و بسيارى از بقاياى مانويان را كه در سراسر كشورهاى اسلامى پراكنده شده بودند و به نام زنادقه شهرت يافته بودند كشت . وى در اوايل سال 169 در ماسبذان دنبال شكار مىتاخت شكار به ويرانهاى پناه برد .
مهدى اسب در آن ويرانه راند . پشتش به در و ديوار خرابه اصابت كرد و شكست ، و 22 محرم 169 از همان آسيب درگذشت . مدت خلافتش دو سال و يك ماه و پنج روز ، و عمرش چهل و سه سال بود .
مختصر آنچه تاورنيه دربارهء ميوههاى ايران آورده است چنين است :
در ايران مانند فرانسه همهگونه ميوه وجود دارد اما جز در بعضى نواحى مانند اصفهان در جاهاى ديگر همه نوع فراوان نيست . بنابراين در ايران سيب گلابى ، انار ، آلو ، گيلاس ، شاه بلوط ، ازگيل ، نارنج ، و هفت هشت قسم زردآلو به عمل مىآيد . يك نوع زردآلوهاى آن كه كوچكتر است از انواع ديگر بهتر مىباشد . وقتى مىشكافند هستهاش نيز شكافته مىشود و مغزى سفيد و خوشمزه دارد . خربزههاى ايران نيز بسيار خوش طعم است و خوردن زيادش زيان ندارد . كسانى هستند كه روزى سى و شش ليور خربزه مىخورند و سلامتشان مختل نمىشود .
ايرانيان در نگهدارى ميوه بصيرت و مهارت زياد دارند چنان كه در همه فصول خربزه در خانه دارند و خربزهاى نو را به خربزههاى كهنه مىرسانند . محصول انجير و بادامشان زياد است اما گردو كم دارند . درخت زيتون فقط در دو ايالت گيلان و مازندران مىرويد . در ارمنستان ايران و گرجستان و مينگرلى درخت انگور فراوان است ، و چون هواى اين مناطق در زمستانها سرد مىشود موها را زير خاك مىكنند و در بهاران بيرون مىآورند ؛ اما در نقاطى كه هوا معتدل است چنين نمىكنند .
شراب سه شهر ايران : شيراز ، يزد ، و اصفهان معروف است . شراب شيراز كه از آن دو بهتر مىباشد مخصوص پادشاه و بزرگان مىباشد . شراب يزد را به لارستان و هرمز مىبرند ؛ اما شراب اصفهان چون از انگورهاى بسيار شيرين ساخته مىشود از شرابهاى ديگر شيرينتر است و مصرف زياد آن گلو را مىزند .
در ايران شراب را در خمره مىريزند و براى اين كه از جدار آن بيرون نتراود ديوار خمره
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1933
مساهمون: ژان شاردن
ص١٩٣٣