مرغ شكارى نگهدارى مىكنند .
ايرانيان بر اطلاق ، و جوانان بتخصيص شكار كردن را دوست مىدارند ، در ايران شكار كردن با تفنگ و مرغان شكارى و تازيهاى صيّاد ، آزاد است ؛ و هركس مىتواند با هر وسيله كه در دسترس دارد به شكار برود . در تمام مدّت روز ، در سراسر شهر و آباديهاى مجاور كسانى ديده مىشوند كه مرغان شكارى بر دست دارند و مىروند و مىآيند ؛ و چون مرغان شكارى از جمله عطايايى است كه شاهنشاه به بزرگان مورد اعتماد و حاكمان ايالات مىبخشد ، گاهى ديده مىشود دولتمردانى كه به گرفتن اين عطيّه شاهانه مباهى شدهاند هفت يا هشت روز پىدرپى پرنده را كنار خود و گاهى بر دست خويش نگه مىدارند ، پرهايش را شانه مىزنند ، يا به نوعى ديگر نوازش مىكنند ، از زيبايى و زيركى و هنرمنديش در شكار كردن سخنها و داستانها مىگويند ؛ زنجيرها يا زنگولههاى زرّين به گردنش مىآويزند و با حلقههاى سيمين مشخص مىكنند . بزرگان و اشراف دستكشهاى مرصّعى دارند كه هنگامى كه مىخواهند پرندهء شكارى خاص خود را روى دست نگهدارند آن را به دست مىكنند .
ايرانيان محلى را كه در آنجا قوش و باز تربيت مىشوند بازخانه يا قوشخانه مىنامند . بازخانهء شاهنشاه دفترى دارد كه در آن مشخصات مرغان شكاريئى را كه به شاه تقديم كردهاند ، يا شاه به ديگران اعطا مىفرمايد ، درج مىشود . نگهدارى مرغان شكارى در ايران هزينهء سنگين دارد ، زيرا خوراكشان منحصرا گوشت است ، و غذاى بعض آنها در تمام مدت روز فقط گوشت مرغان خانگى مىباشد .
بحث دربارهء نوعى مرغ شكارى را كه از مسكوى مىآورند نبايد از ياد برد .
اين نوع پرندگان از مرغانى كه نام و وصفشان را آوردهام بزرگتر ، و به درشتى عقابند و نادرند ، و در ايران جز شاه كسى حقّ داشتن آنها را ندارد .
رسم دربار بر اين است كه هرچه به شاهنشاه تقديم مىشود بهاى آن را تقويم مىكنند . قيمت هر يك از اين مرغان مسكوى را صد تومان برآورد مىنمايند . اين مبلغ معادل هزار و پانصد اكوست ، و اگر فى المثل يكى از آنها طى سفرى كه به ايران مىآورند بميرد ، رسم بر اين جاريست كه سفير بايد سر و بالش را به دربار بياورد ، در اين صورت در شمار مرغان زندهء نوع خود به حساب مىآيد .
مىگويند مرغ مسكوى زير تودههاى برف لانه مىسازد ، بدينسان كه با حرارت تن خود برفها را آب مىكند ، و فضايى به ارتفاع يك تواز « 1 » براى تخمگذارى و
هامش
( 1 ) هر تواز معادل 949 / 1 متر است .