به قبرس وارد مىشوند و به كشتزارهاى بلارسيده مىرسند ، در مدتى بس كوتاه همه ملخها را مىخورند . امّا اگر در راه ، ظرف شكسته و آب ريخته شود يا خراب گردد معلوم نيست اين پرندهها چه مىكنند ؛ و چنين حادثهاى هنگام تسخير قبرس به دست عثمانيها روى نمود . توضيح اين كه روزى يكى از تركان بر بام كليساى فاماگوست
) Famagouste (
رفت . تنگى در آنجا ديد . به گمان اين كه در آن طلا يا چيز گرانبهاى ديگريست شكست ، آب درون تنگ به زمين ريخت ، و از آن روزگاران به بعد كشتزارهاى قبرسيان همواره در معرض تهاجم ملخ است .
ايرانيان پرندگان شكارى را از سرزمينهاى گرجستان ، از شمال ماد - آذربايجان - و از جاهاى ديگر مىآورند ، و به هر حال در ايران چندان پرندهء شكارى وجود دارد كه وصف و احصاء نمىتوان كرد ، و در هيچ ناحيه از نواحى روى زمين از اينگونه مرغان به اين اندازه نيست . به سخن ديگر موقع طبيعى ايران بتخصيص از اين جهت ممتاز و بسيار مساعد است . زيرا با كوههاى قفقاز ، استان چركسها و مسكويها كه مركز پرورش مرغان شكارى است مجاور مىباشد . افزون بر اين آنها را از كوههايى كه با شيراز مركز ايالت فارس بيش از پانزده يا بيست فرسنگ فاصله ندارد ، مىگيرند . حتّى عدهاى برآنند كه بزرگترين و چابكترين مرغان شكارى در اين منطقه پرورش مىيابند .
بعضى از ايرانيان به راستى در تربيت اين مرغان مهارت شگفتانگيز دارند .
حتّى كلاغ را نيز تربيت مىكنند . در جايگاهى كه مخصوص تربيت باز و مرغان شكارى اختصاصى شاهنشاه است هميشه هشتصد پرنده شكارى تربيت و نگهدارى مىشوند ، و هر يك مربى و نگهبان مخصوصى دارد . اين عده پرندگان شكارى از انواع مختلف قرقى ، قوش ، سنقر ، قوش نر ، بالابان ، و نوعى شاهين تشكيل شده است . « 1 » بسيارى از اعيان و اشراف نيز به تفاوت و متناسب با شؤون خويش عدهاى
هامش
( 1 ) - كمپفر در سفرنامهء خود آورده است : نظارت بر سگهاى شكارى و قوشها و بازهاى شكارى شاهنشاه به عهدهء ميرشكارباشى است . مرغان شكارى نه تنها براى صيد كردن پرندگان به كار مىروند بلكه چهار پايان را نيز چندان دنبال و آزار مىكنند كه آنان را خسته و درمانده مىسازند ، و براى شكار شدن آماده مىسازند .
در بازخانهء پادشاه هزار نفر بل كه بيشتر خدمت مىكنند . در زمان حاضر در حدود هشتصد باز در بازخانه وجود دارد ، و براى نگهدارى و تربيت هر باز يك نفر اختصاصا به خدمت گماشته شدهاند .