فصل هفتم فلزات و كانيها جواهرات نيز در همين فصل به شرح آمده است
ايران كوهستانى است ، و چون معادن در دل كوهها نهفته است اين سرزمين داراى معادن گوناگون مىباشد . در اين قرن و بيشتر در قرنهاى گذشته در كار استخراج معادن فى الجمله كوششهايى به عمل آمده است . شاه عباس بزرگ در كشف و استخراج معادن جهد بليغ داشت و آنچه بيشتر وى را در پيشرفت هدفش رهنمون بود وجود چشمههاى آب معدنى بود كه در بسيار نقاط امپراتورى جريان داشت .
فلزاتى كه در ايران زياد است عبارتند از آهن ، مس و سرب ، گرچه تا اين زمان در كشف معادن طلا و نقره توفيق شايان حاصل نشده ، ولى بىگمان در اين امپراتورى پهناور معادن اين دو فلزّ گرانبها وجود دارد . چه در كوههايى كه اقسام معدنيات اعم از انواع فلزات ، و گوگرد و شوره به مقدار زياد يافته مىشود ناشدنيست كه معادن طلا و نقره - خورشيد و ماه - نباشد . امّا ايرانيان به طبع مردمانى سست و كاهلند ، و در كارهاى سخت تن به زحمت نمىسپارند . اگر آنان نيز مانند اروپاييان جستجوگر و فعال و پرتلاش بودند به تحقيق دل همهء كوهها را براى استخراج معادن مختلف مىشكافتند .
آنچه مىتواند بيش از دلايل ديگر مؤيّد وجود نقره در بسيارى از معادن باشد اينست كه آنان كه براى تصفيهء كانيات مورد نظر خود ناچارند نقره به كار برند ، هميشه در سرب عامل تصفيه بيش از آنچه نقره به كار گرفتهاند ، نقره مىيابند .
معدن نقرهاى كه تاكنون شناخته شده و براى استخراج اين فلزّ گرانبها در آن فعّاليتهايى به عمل آمده در كوه كروان گندامون
) Kervan Guendamon (
واقع در چهار فرسنگى اصفهان است . امّا چون هيمه و زغال براى ذوب سنگهاى معدنى در