احنف بن قيس « 1 » در ميان تميم بصره نمىيابيد . در ميان قبيلهء ازد كوفه نيز فردى مانند مهلب بن ابى صفره از قبيلهء ازد بصره نيست و در ميان قبيلهء قيس كوفيان نيز فردى مانند قتيبة بن مسلم از قبيلهء قيس بصره نيست كه جرير در مورد او مىگويد : « 2 »
اذا ما خشينا من امير ظلامة * امرنا ابا غسّان يوما فعسكرا
[ اگر روزى ما از ظلم و ستم امير و واليى بترسيم به ابا غسّان دستور مىدهيم سپس فورا لشكرى آماده مىشود ] .
جرير نيز مىگويد « 3 » :
يا عين و يحك هيّجى أحزانا * و استعجلى بدموعك الأزمانا
قالت ربيعة يوم كفّن مالك * لا فجع اكبر من أبى غسّانا
كانوا اذا شعبوا شعبت عليهم * بل كنت اطول فى الحروب عنانا
[ اى چشم ، واى بر تو ؛ در اندوه ما آشفته شو و در ريختن اشكهايت بشتاب . زمانى كه مالك را كفن كردند ربيعه گفت آن روز كه هيچ مصيبتى سنگينتر از مرگ ابو غسّان نبود .
وقتى كه آنان پراكنده شدند ، تو آنان را منسجم ساختى و علاوه بر اين تو در جنگها شجاعترين بودى ] .
در ميان قبيلهء عبد قيس كوفيان نيز فردى مانند منذر بن جارود « 4 » از عبد قيس بصره نيست كه شاعر در مورد او مىگويد « 5 » :
هامش
( 1 ) . احنف بن قيس بن معاوية المرى المنقرى التميمى سرپرست تميميان و يكى از بزرگان و شجاعان آنها و والى خراسان بود كه در 72 ق در كوفه درگذشت . ( المعارف 423 ) او از ياران و شيعيان امام على ( ع ) بود . - م
( 2 ) . اين بيت شعر بدون ذكر شاعرش در طبرى 7 / 280 آمده است و در المحاسن نيز بدون نام شاعر آمده كه در مدح مالك بن سمع از بزرگان بصره است .
( 3 ) . بيت اول و دوم از ديوان جرير 582 است و از ابياتى است كه در مدح مالك بن مسمع آمده است .
( 4 ) . منذر بن بشر بن عمرو بن حنش از ياران امام على ( ع ) و حاكم استخر ( فارس ) بود . او در جنگ جمل حضور داشت . در دوران يزيد ، عبيد الله بن زياد او را به عنوان والى هند انتخاب كرد . او در 61 يا 62 ق در همانجا درگذشت . ( الاصابة 3 / 458 ) .
( 5 ) . اين رجز در المعارف 339 از دروغگويى مشهور به حرمزاوى در مورد حكم بن المنذر بن جارود نقل شده است . اين بخش رجز از پايان آن آمده است كه دو بيت نيز به آن اضافه كردهاند . اما بيت اول آن در المحاسن بدون ذكر نام شاعر آمده است .