شديم ، آنان چه تعداد بودند ؟
حسن بن زيد خواست ابا بكر را بشكند . لذا از او پرسيد : شما در آن روز با چه كسانى ، بوديد ؟ ابوبكر گفت : ما همراه مصعب بن زبير بن عوام بوديم . گفت : با چه كسانى مىجنگيديد ؟ گفت : با مختار بن ابى عبيده ثقفى و آنگاه صداى خود را بالا برد . « 1 » حسن گفت : مردم بصره ، بر چه بودند ؛ بر حق يا باطل ؟ ابوبكر گفت : ما بر باطل بوديم و شما بر حق ؛ اما شما در حق خود سستى كرديد و باطل ما بر حق شما غلبه كرد . حسن بن زيد گفت : شما با چه كسانى در جنگ جمل جنگيديد ؟ ابوبكر گفت : ما با على عليه السّلام مىجنگيديم و بر كشتن او تشويق مىشديم ؛ اما خداوند دست و سلاحهاى ما را از او بازداشت به سبب توجهى كه خداوند به ما داشت ؛ تا اينكه از دست ما به سلامت رست اما در برابر شما در كوفه كشته شد . « 2 » اى امير المؤمنين ! مثل عرب مانند كنجد است . اگر روغن كنجد را به تنهايى بگيريم ، روغن خالص از آن خارج مىشود . اما اگر كنجد را با چيزهاى ديگر مخلوط كنيم ، روغنهاى مختلفى از آن به دست مىآيد . عرب در سرزمين تهامه به چهار گروه پراكنده و تقسيم شد . گروهى در يمن ، كه به آيين نجاشى ؛ گروهى در شام كه به آيين قبطيان و گروهى در كوفه كه به آيين ايرانيان درآمدند ، پس كدام يك از اين سه ، نجاشى ، قبط يا ايرانيان بهترند ؟ خليفه گفت : ايرانيان .
80 . بلاغت خالد بن صفوان
احمد بن سعيد دمشقى از زبير و او از ابو الحسن مدائنى برايم روايت كرد و گفت :
مردى به خالد بن صفوان گفت : احسنت به تو ابا صفوان . صفوان به او جواب داد :
احسنت به اينگونه سخن گفتن تو ، عزت يارانت زياد باد ؛ ابرهاى بارانزا همواره بر تو ببارند . آن مرد گفت : چگونهاى ؟ صفوان پاسخ داد : در نعمتهاى فراگير خداوند غرقيم ،
هامش
( 1 ) . مختار ثقفى بر كوفيان غلبه كرد و يازده ماه آنان را تحت سلطه گرفت تا اينكه مصعب بن زيد او را در 67 ق كشت . ( الاصابة 3 / 492 )
( 2 ) . امام على رضى الله عنه در شب هفدهم رمضان سال چهارم هجرى به ضربه ابن ملجم كشته شد . ( الاصابة 2 / 503 )