كه نزديك قصر بود در 484 توسعه داد و آن را تعمير كرد . اين مسجد از آن پس به جامع السلّطان شهرت يافت . در 502 تعمير « 1 » و در 524 تكميل شد . « 2 »
فعاليّت در شرق بغداد در پيرامون قصرهاى خلفا متمركز شد .
مقتدى ( 467 - 487 ) خانهسازى را تشويق كرد ؛ و محلّههايى در اطراف قصرها - مانند بصليّه ، قطيعه ، حلبه ، اجمه - پديد آمد . همچنين قصر ساحلى ( دار الشاطئية ) را در كنار قصر قديمى تاج بنا كرد . « 3 » در 524 قصر تاج را ويران كردند و از نو ساختند . « 4 » اين محلّهها كه محصور نبود در 462 از سيل آسيب فراوان ديد . در 488 مستظهر پيرامون محلههايى كه حريم شناخته مىشد ، ديوارى كشيد . سپس در 507 مسترشد آن را مرمت كرد و چهار دروازه بر آن افزود و عرض آن را به 22 ذراع رساند . سيل سال 554 اطراف ديوار را فرا گرفت ، آن را شكافت و بسيارى از محلّهها را ويران ساخت . شكاف را مرمت كردند و دست به كار ساختن سدّى در پيرامون ديوار شدند كه بعدها تكميل شد . « 5 » كوششهاى ديگر به منظور ساختن ديوار يا تعمير آن در زمان ناصر و مستنصر صورت گرفت . « 6 » اين ديوار مرزهاى شرق بغداد را تا پايان دورهء عثمانى تثبيت كرد .
بغداد در اين دوره در حال انحطاط بود و به گذشتهء پر افتخار خود
هامش
( 1 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 159
( 2 ) . ابو الفدا ، ج 2 ، ص 211 ؛ ابن جوزى ، مناقب ، ص 23 ؛ ابو المحاسن ، ج 5 ، ص 135
( 3 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 8 ، ص 293 ؛ ابن اثير ، ج 10 ، ص 156 ؛ - لسترنج ، ص 253 ؛ ابن فوطى ، ص 21
( 4 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 10 ، ص 14
( 5 ) . - ابن جوزى ، مناقب ، ص 34 ؛ همو ، منتظم ، ج 10 ، ص 189 - 190
( 6 ) . ابن فوطى ، ص 16 ، 111