يك ميدان اسبدوانى به آن اضافه كرد و سپس حصار مخصوصى در پيرامون آن محوطه ساخت كه به دار الخلافه شهرت يافت و با ملحقات آن به عنوان اقامتگاه رسمى باقى ماند . « 1 »
آنگاه بناى قصر تاج را در حوالى دجله آغاز كرد ، ولى بعدها چون دود فراوانى از سوى شهر مشاهده كرد ، تصميم به ساختن قصر ديگرى دو ميل دور تر در شمال شرقى گرفت و قصر مجلّل و مرتفع ثريّا را ساخت و آن را با دهليزى زيرزمينى به قصر حسنى مرتبط كرد و باغهايى در پيرامون آن ساخت و آبراههاى از نهر موسى به سوى آن كشيد . « 2 » همچنين به منظور پاك نگاهداشتن هوا دستور داد كه برنج و نخل در اطراف بغداد كاشته نشود . « 3 » ثريّا تا 469 در وضع خوبى باقى بود ، و در اين تاريخ بر اثر طغيان آب ويران شد . « 4 » خرابى شهر مدوّر در اين زمان آغاز گرديد ، و معتضد دستور تخريب حصار شهر را صادر كرد ؛ ولى هنگامى كه بخش كوچكى از آن را خراب كردند هاشميان لب به شكايت گشوده گفتند كه اين حصار يادگار عظمت عباسيان است ، ازينرو معتضد دست از تخريب كشيد . امّا مردم بتدريج خانههاى خود را به قيمت خراب كردن حصار و ويرانى شهر توسعه دادند . « 5 »
مكتفى ( 289 - 295 ) تاج را با تالارها و قبّههاى آن ساخت و
هامش
( 1 ) . خطيب ، ص 52 ؛ ابن جوزى ، منتظم ، ج 6 ، ص 53 ؛ مناقب ، ص 15 ؛ تنوخى ، نشوار ، ج 8 ، ص 15 ؛ ابو المحاسن ، ج 3 ، ص 85 ؛ اربلّى ، ص 173
( 2 ) . - شرح ابن معتز ، ديوان ، چاپ بيروت 1913
( 3 ) . - ابن جوزى ، منتظم ، ج 5 ، ص 142
( 4 ) . ابن جوزى ، مناقب ، ص 15 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 808
( 5 ) . تنوخى ، نشوار ، ج 1 ، ص 74 - 75