ميان شهر كرخايه و صراة قرار داشت . نام كرخ ( در آرامى كرخه ، به معنى شهر مستحكم است ) خود از نام دهكدهاى كهن گرفته شده است كه بنا به روايات ايرانى به شاپور دوم ( 309 - 379 ميلادى ) نسبت داده مىشود . « 1 »
به گفتهء گزنفون ، هخامنشيان باغهاى وسيعى در ناحيهء بغداد ( در ستّاكه ) داشتهاند . مؤلّفان مسلمان به دو باغ از اين باغها اشاره مىكنند . « 2 » نزديك دهانهء نهر عيسى ، قصرى ساسانى ( قصر شاپور ) قرار داشت ، و منصور بعدها پلى در آنجا ساخت . قنطرهء قديمى ( القنطرة العتيقة ) بر روى نهر صراة ، در جنوب غربى دروازهء كوفه ، متعلق به دورهء ساسانى بود . در بخش شرقى ، سوق الثلاثا و قبرستان خيزران مربوط به عصر جاهلى بود ؛ در اين منطقه تعدادى دير قرار داشت كه متعلق به عصر جاهلى بود ؛ مانند دير مارفثيون « 3 » ( الدير العتيق ) ، محلّى كه قصر خالد در آنجا بنا شد ، دير بستان القّس ، و دير الجاثليق كه شيخ معروف در مجاورت آن مدفون شد . « 4 »
هيچيك از اين سكونتگاههاى قديمى اهميّت سياسى يا بازرگانى نداشت ، بنابراين مىتوان شهر منصور را نوبنياد به شمار آورد .
جهانگردان اروپايى در قرون وسطى غالبا بغداد را بابل و گاهى با
هامش
( 1 ) . مستوفى ، ص 40 ؛ - طبرى ، سلسلهء 3 ، ص 278 - 279 ؛ خطيب ، ص 27 ، 33 ؛ ابن اثير ، ج 2 ، ص 342 - 343 ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 613 ؛ ابن جوزى ، مناقب ، ص 7
( 2 ) . - خطيب ، ص 28 ؛ مستوفى ، ص 40
( 3 ) .Marfathion( 4 ) . طبرى ، سلسلهء 3 ، ص 274 ، 277 ؛ ابن فقيه ، ب 36 - 37 ر ؛ خطيب ، ص 28 ، 46 ؛ مسعودى ، التنبيه ، ص 312 ؛ ذهبى ، دول ، ج 1 ، ص 76 ؛ مستوفى ، ص 40