بدهد و توپخانهاى هم در اختيار نداشت ، چشم از تصرف شهر پوشيد و بىباكانه به اصفهان شتافت .
معلوم نيست محمود از چه راهى به طرف غرب حركت كرد ، و ليكن از بعضى منابع تاريخى چنين برمىآيد كه از دهكدهء ورزنه ، واقع در ساحل شمالى زايندهرود ، در شصت و چهار كيلومترى جنوب اصفهان گذشت . مطابق نوشتهء ژوزف آپى سليميان در اين دهكده بود كه قاصدى از طرف شاه رسيد و به محمود پيشنهاد كرد كه در صورتى كه توقف كند ششصد كيسهء نقره دريافت خواهد داشت . « 1 » محمود كه اين پيشنهاد را حقا دليل ضعف شاه مىدانست ، آن را رد كرد و به پيش روى خود ادامه داد . نسبت به پيشنهاد ديگرى به همان ترتيب رفتار كرد .
چون مىدانيم كه محمود عاقبت به جادهء اصلى ميان يزد و اصفهان واقع در چند ميلى مشرق دهكده كوچك محمد آباد ( 18 ميلى مشرق اصفهان ) رسيد ، بنابراين از ورزنه يا حوالى آن به سوى دهكدهء سگزى در كنار جادهء اصلى و واقع در هفت ميلى شرق محمد آباد عازم شده بود و چون به سگزى رسيد ، مىبايستى شنيده باشد كه لشكر بزرگى از اصفهان براى جلوگيرى او حركت كرده است و مسلما به اين علت بود كه تصميم گرفت با ايرانيان در نزديكى محمد آباد مصاف دهد .
از بررسى زمين تا حدى چنين بر مىآيد كه محمود طورى موضع گرفت كه جناح راست لشكرش تقريبا روى جادهء اصلى در جنوب غربى محمدآباد واقع شد ( بقاياى سنگرها را هنوز مىتوان ديد ) . « 2 » احتمالا مركز سپاه را روى سه تپه واقع در جنوب جادهء اصلى و جناح چپ را در زمين مسطحى در جنوب اين دو قسمت قرار داد . از روى اين تپهها افغانىها مىتوانستند دشتى را كه در قسمت غرب و به سوى نواحى مزروعى گلناباد ادامه داشت تا فاصلهء دو ميل و نيم ببينند ، خود دهكده در جنوب جادهء اصلى واقع بود . « 3 » ميان گلناباد و محمد آباد و در شرق گلناباد مجراى آبى به نام برزون حفر شده بود . چنان كه بعد خواهيم ديد ، اين مجرا در سال 1722 وجود داشت .
بعيد است كه محمود از اين محل فراتر رفته باشد ، زيرا از دشت مسطحى كه در مغرب قرار
هامش
( 1 ) . - ترجمه استاد واير( Weir )از روى يادداشت تركى آپى سليميان ، در :
.A Volume of Oriental Studies Presented to E . G . Browne , p . 484 .آپى سليميان در يادداشت خود به زبان فرانسه ( بايگانى وزارت امور خارجه فرانسه ، جلد ششم ، ورقb276 ) اين مبلغ را 30000 اكو ذكر مىكند .
( 2 ) . بسيار رهين منت دوستم دكتر ميناسيان هستم كه به اتفاق او ناحيهء ميان گلناباد و محمد آباد را در سال 1954 بازديد كردم . ايشان قبل از اين به جاى من با آقاى سومبات كوريگيان( Sumbat Keureghian )به همين محل جهت نقشه بردارى رفته بودند .
( 3 ) . خرابههاى ممتد اين دهكده هنوز ديده مىشود .