دين را به ولايت أو قرار داده وفرموده : اليوم أكملت لكم دينكم . . . ( 1 ) ، واين آية
معنايى جز اين ندارد كه امامت وولايت يكى از أصول دين است كه اگر نباشد
دين ناتمام مانده ونعمتهاى الهى بر بندگان ناقص خواهد بود ، وكمال اسلام هم
كه خداى مسلمانان آن را به عنوان دين محبوب وپسنديده آنان دانسته به همين
ولايت است .
واين ولايت را در حدى قرار داده كه اگر تبليغ نشود گويى رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم
تبليغ رسالت خود نكرده است وخداوند فرموده وان لم تفعل فما بلغت
رسالته . . . ( 2 ) ، وشايد بينش خواننده در گفتار ما بيشتر شود اگر به احاديثى كه از
دهها طريق در تفسير آيات سه گانه گذشته رسيده مراجعه نمايد ، وما آنها را به
تفصيل در جلد أول صفحات 214 ، 223 ، 230 - 238 ونيز در همين جلد سوم
آورده أيم .
قريب به همه اين مطالب وروايات ، رواياتى است كه قبولى همه اعمال را
منوط به صحت ولايت شمرده وداشتن ولايت را شرط آنها دانسته است ( ودر
جلد 2 / 301 و 302 گذشت ) ، ومعناى أصل همين است چنان كه اين مطلب
نسبت به توحيد ونبوت هم چنين است ، ودر فروع دين اين چنين نداريم ، وشايد
اين مطلبي كه گفتيم نزد صحابه دسته أول مسلم بوده كه عمر بن خطاب به آن دو
مردى كه خصومتى نزد أو آورده بودند گفت : ( اين مرد مولاي من ومولاي هر
مؤمني است ، وهر كه أو مولايش نباشد مؤمن نيست ) . ( 3 ) ( ر . ك . 1 / 382 ) .
هامش
( 1 ) - سوره مائده / 3 .
( 2 ) - سوره مائده / 67 .
( 3 ) - داستان از اين قرار بوده كه دو نفر نزد عمر دعوا آوردند ، عمر به علي عليه السلام گفت : ميان آنها داورى
كن . يكى از آنان گفت : اين مرد ميان ما داورى كند ؟ ! عمر برجست وگريبان أو را گرفت وگفت : بيچاره ،
مى دانى كه اين كيست ؟ اين مولاي من ومولاي هر مؤمني است وهر كه أو مولايش نباشد مؤمن
نيست . ( م )