هر جمعه اى مال خدا را ميان بندگان خدا تقسيم مى كرد آن گاه بيت المال را
مىروبيد ودر آن نماز مى گزارد ، از درختانى كه به دست خود مىكاشت واز
زور بازو مخارج زندگانى را مىگذراند ، برادرش عقيل را در آن داستان مشهور
به باريكتر از مو به محاسبه كشانيد واز شريح قاضى خواست كه ميان حضرتش
وطرف دعوايش كه يك مرد يهودي بود در مقام محاكمه مساواة را در نظر
گيرد ، وموارد ديگرى از مظاهر رياضت نفس وزهد جانكاه حضرتش تا آنجا
كه پيروى از أو در كار امامت مسلمانان بيرون از طاقت است . وهمان گونه كه راه
وروش علي عليه السلام باريكتر از مو بود پيروى از أو نيز با توجه به لغزشگاههاى
هواخواهى وشهوات پرستى ومراقبت از سلطه هاى بنى أمية كه در زير هر سنگ
وكلوخى در پى دوستان وشيعيان وپيروان آن حضرت بودند به حقيقت تيزتر از
لبه شمشير بود . ( 1 )
پس از ملاحظه معناى صراط در اخبار وگفتار بزرگان دين ، بسيار بجاست كه
سخن ذوقي ارزشمندى را از أستاذ بزرگ ، ستاره فضيلت كه در آسمان كمال
درخشيد ومقام جلال وجمال را حائز گشت ، صاحب اخلاق كريمانه وكردار
پسنديده ، عالم دقيق ومربى شفيق خود آية الله معصومى مشهور به آخوند
ملا على همداني رحمه الله نقل كنيم تا فهم معناى آن آسان شود وروشن گردد كه همه
معاني گذشته ومصاديق متعددة مشمول معناى صراط مى گردند .
آن مرحوم بسيارى أوقات در جلسات درس خود مى فرمود : ألفاظ اصالة
وبالذات براي معاني عامه وضع شده اند سپس در مصاديق مختلف به تناسب أصل
مشترك وجامع ميان آنها استعمال مى گردند ، مانند لفظ حصن ( حاء ، صاد ، نون )
كه در أصل براي حفظ وحرز وضع شده است ، واين معنى عام است براي هر چه
هامش
( 1 ) - به نقل از حاشية تصحيح الاعتقاد شيخ مفيد رحمه الله / 89 به اختصار .