به پيمودن آن فرا خوانده از راه گمراهى جدا ساخته است . ونيز در فرمان عبادت
به بندگان خود از دعا وتلاوت قرآن فرموده : اهدنا الصراط المستقيم ( 1 ) ( ما را به
راه راست هدايت كن ) ، واين دلالت دارد كه غير آن راه ، راه غير مستقيم است .
راه خدا دين خداست وراه شيطان راه نافرمانى وگناه است . وهمان طور كه
گفتيم صراط در أصل به معناى راه است . وصراط در روز قيامت همان راه به
سوى بهشت ودوزخ است .
علامه مجلسي رحمه الله پس از نقل سخن بالا گويد : ضرورتي در تأويل باريك
بودن صراط از مو وتيزتر از لبه شمشير بودن آن وجود ندارد ، وتأويل ظواهر
بسيار بدون ضرورت جايز نيست ، وما بسيارى از اخبار اين باب را در باب اين
كه اميرمؤمنان عليه السلام قسمت كننده بهشت ودوزخ است خواهيم آورد . ( 2 )
3 - علامه فيض كاشاني رحمه الله گويد : صراط راه به سوى معرفت خداى بزرگ
است ، خداى سبحان مى فرمايد : وانك لتهدى إلى صراط مستقيم . صراط الله
الذي له ما في السماوات وما في الأرض . ( 3 ) ( وهمانا تو به راهى راست
ره مىنمايى ، راه خدايى كه آنچه در آسمانها وآنچه در زمين است ملك
أو است ) . واز مباحث گذشته دانستى كه معرفت خداوند تدريجا به سبب علم
وعمل وبه حسب استكمالات عقلي با پيروى از سنتهاى پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم وراهيابى به
هدايت أو حاصل مى شود ، بنابر اين صراط بدين معنى عبارت است از علوم حقه
واعمال صالحه وخلاصه آنچه كه شرع أنور شامل آن مى گردد ، وهنگامى كه
پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم اين آية را خواند : ان هذا صراطي مستقيما فاتبعوه ولا تتبعوا السبل
فتفرق بكم عن سبيله . ( واين راه راست من است ، از آن پيروى كنيد واز راههاى
هامش
( 1 ) - سوره فاتحه / 6 .
( 2 ) - بحار الأنوار 8 / 70 - 71 .
( 3 ) - سوره شورى / 52 - 53 .