كه چيز ديگرى را حفظ ونگهدارى كند ، بنابر اين كلمه اخلاص ( شهادت به
يگانگى پروردگار ) حصن ناميده مى شود زيرا با رعايت شروطى كه دارد
گوينده اش را از عذاب حفظ مى كند ، ونيز هر زن شوهردارى را محصنه گويند
زيرا شوهرى دارد كه أو را حفظ مى نمايد ، ونيز قفل را محصن گويند زيرا خانه
را از دستبرد دزدها محافظت مى نمايد وساير مصاديق آن نيز همين گونه است .
ومانند لفظ جن ( جيم ، نون مشدد ) وضع شده است براي هر چيزى كه از
ديده ها پنهان است ، بنابر اين درختان بسيار سر به هم آورده را جنات گويند زيرا
يكديگر را مىپوشانند ويا آن كه أشياء در لابلاى آنها پوشيده مى مانند ، ونيز
كودك در رحم مادر را جنين گويند زيرا از ديده پنهان است ، وهم چنين است
جن ( پرى ) وجن عليه الليل ( شب بر أو پوشيده شد ) والمجنة ( سپر ) كه استتار
وپوشش در همه آنها لحاظ گرديده است .
ومانند لفظ ميزان كه وضع شده است براي هر چيزى كه چيز ديگرى را با آن
بسنجند ، بنابر اين ترازوى دو كفه اى وقپان ميزان سنجش بارهاى سنگين
واجناسند ، شاقول ميزان سنجش ستون وديوار است ، خط كش ميزان سنجش
راست بودن خط است ، علم منطق ميزان سنجش درستى ونادرستى فكر است ،
نحو ميزان سنجش درستى كلام از نظر تجزيه وتركيب است ، وصرف ميزان
سنجش سالم يا معتل بودن ومضاعف يا أجوف بودن وساير شؤون كلمه است .
از همين رو به رئيس دين وسرور موحدان وپيشواى سپيد چهرگان حضرت
امام علي بن أبي طالب عليه السلام ميزان گويند زيرا ولايت أو ميزان سنجش اعمال است ،
چرا كه حضرتش معيار ومقياس در همه شؤون انساني است ، عدالت حاكمان
واميران را با عدالت أو وزهد زاهدان وصالحان را با زهد أو مى سنجند ، وبه همين
دليل در زيارة منقوله آمده است : السلام عليك يا ميزان الاعمال ومقلب
الأحوال . شاعر گويد :
الإمام علي بن أبي طالب ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 559
مساهمون: حسين استاد ولي
ص٥٥٩