پيروى كند يا پيروى نكند كه در هردو صورت ناپذيرفتنى است . « 1 » بهعلاوه او معتقد بود كه چون پيامبران مقام برترى نزد خداوند دارند و نسبت به ديگران از نعمت بيشترى از جانب او برخوردارند ، كيفرى كه براى ارتكاب گناه برايشان در نظر گرفته مىشود شديدتر از كيفر افراد معمولى است . « 2 » رازى نيز مدعى بود كه اگر پيامبران مرتكب گناهى شوند شهادت آنان ديگر در نزد خداوند پذيرفته نيست و با قرآن ( حجرات / 6 ) نيز مغاير است كه مردم را از قبول شهادت فاسق برحذر مىدارد . « 3 » او معتقد بود كه اگر پيامبر دروغ بگويد بنابر دستور قرآن به امر به معروف و نهى از منكر ، بر مردم لازم است كه آنان را ملامت كنند و اين مخالف قرآن ( احزاب / 57 ) مىباشد كه مردم را از ايذاء پيامبران نهى مىكند . « 4 »
باتوجه به شباهت موجود بين اين دلايل و استدلالهاى غيرنقلى كه علامه از آنها بهره گرفته است احتمال زيادى مىرود كه او آنها را از رازى گرفته باشد .
3 - دلايل نبوت حضرت محمد صلّى اللّه عليه و إله
در مورد اثبات نبوت حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله علامه به معجزاتى كه خداوند براى اثبات گفتار او آفريد اشاره مىكند . در اين مورد او با معتزليان و اشعريان نخستين همرأى بود . « 5 » از اين معجزات قرآن از همه مهمتر بود . او مىگويد :
بحث چهارم ، در اثبات نبوت حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله كه اثبات آن به چند وجه است : او ادعاى نبوت كرد و در نتيجه معجزهاى بهدست او ظاهر شد هركس كه چنين باشد بىگمان پيامبر است . امّا در مورد ادعاى نبوتش ، از راه تواتر مىتوان آن را شناخت . و در مورد ظهور معجزه وجوه متعددى دارد . اول ، قرآن از او ظاهر شد و اين يك معجزه است . صغراى اين قضيه تواتر آن است و كبراى آن به مبارزه طلبيدن اعراب براى آوردن چيزى نظير آنكه آنان به رغم مهارتشان در سخنورى نتوانستند مثل آن را
هامش
( 1 ) - مانند اربعين ، 331 .
( 2 ) - مانند همان ، 330 .
( 3 ) - مانند همان ، 331 .
( 4 ) - مانند همان .
( 5 ) - مانند شريف مرتضى « مجموعه » 64 به بعد ؛ ميثم بحرانى ، 127 ؛ ابو سعد بن ابى سعيد متولى « المغنى فى اصول الدين على طريقة ابى الحسن الاشعرى » ، ( به اهتمام مارى برنان ، ذيل سالنامه اسلامشناسى ، ش 7 ، قاهره ، مؤسسه فرانسوى باستانشناسى شرقى 1986 ) ، 50 .