تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 45

مساهمون:

ص٤٥
پاداششان مىدهيم . هنگامى كه قرآن بخوانى ، از شيطان رجيم ، به خدا پناه ببر . او را بر مردمى كه ايمان آورد ، بر خدا توكل مىكنند ، تسلطى نيست . تنها بر كسانى تسلط دارد كه او را دوست دارند و كسانى كه براى خدا شريك قرار مىدهند .

قرائت :

و لنجزينهم : ابو جعفر و ابن كثير و عاصم به نون و ديگران به ياء خوانده‌اند . قرائت ياء بمناسبت جملهء و ما عند اللَّه باق است .

لغت :

نفاد : فنا . در حديث است كه : ان نافدتهم نافدوك يعنى اگر بخواهى دليل آنها را باطل كنى و بشكنى ، آنها نيز همين معامله را با تو خواهند كرد . باقى : چيزى كه دوام و استمرار دارد . ضد آن « فانى » است . در اينكه : آيا باقى چگونه بقا پيدا مىكند ؟ ميان متكلمان ، اختلاف است . بلخى گويد : به بقاء ، باقى مىماند ، بنا بر اين احتياج به يك معناى زايد دارد . لكن عقيدهء اكثر متكلمان اين است كه احتياج به معناى زايد ندارد ، بقا يعنى استمرار وجود و باقى چيزى است كه ذاتاً « مستمر الوجود است » . استعاذه : طلب پناه‌گاه . خداوند ، پناه‌گاه كسانى است كه به او پناه برند و استعاذه كنند . زنى به پيامبر عرض كرد : « از تو به خدا پناه مىبرم » حضرت فرمود : به پناهگاه ، پناه بردى ، به اهلت ملحق شو » . سلطان : اين كلمه از « تسلط » يعنى قهر و غلبه است . علت اينكه : دليل را « سلطان » گويند ، اين است كه : خصم بوسيلهء دليل مغلوب مىشود . برخى گويند : اين كلمه از « سليط » يعنى روغن زيتون ، گرفته شده است ، بنا بر اين علت اينكه : دليل را « سلطان » گويند ، اين است كه : همچون روغن زيتون ، روشنى بخش تاريكيهاى مشكلات است . در حديث ، از ابن عباس است كه : « ارايت علياً و كان عينيه سراجاً سليط » يعنى : آيا على را ديدى كه گويا چشمانش دو چراغى بود كه با روغن زيتون شعله مىزد ؟ !