مرافق جمع مرفق است . مرفق آن قسمتى از دست است كه انسان بدان متكى مىشود ( و در حقيقت ، محل خم شدن دست است ) واحدى گويد : بسيارى از علماى نحو « الى » را در اينجا به معناى « مع » دانستهاند و شستن « مرفق » را واجب مىشمارند .
عقيدهء اكثر فقها نيز همين است .
زجاج گويد : - اگر مقصود اين باشد كه شستن دستها با مرفقها واجب است ، در اين صورت ، ذكر « مرافق » فايدهاى ندارد و شستن همهء دست واجب است ، لكن از آنجا كه حد شستن دست را تا « مرفق » تعيين كرده ، بايد از حد « مرفق » شستن را قطع كرد ، بنا بر اين مرفقها حد انتهاى شستشوى دستهاست و بدين ترتيب مبدء شستشو انگشتان و انتهاى آن مرفقهاست .
لكن امت ، اجماع كردهاند بر اينكه : در موقع شستشوى دستها هر كس از مرفقها شروع و به انگشتان ختم كند ، وضويش صحيح است اختلاف در بارهء شروع شستن دستها از انگشتان به طرف مرفقهاست . نيز اجماع دارند بر اينكه هر كس در موقع شستن دستها مرفقها را بشويد وضويش صحيح است . اختلاف در اين است كه اگر كسى مرفقها را نشويد ، آيا وضويش صحيح است يا نه ؟ شافعى گويد :
- مخالفى در اين كه شستن مرفقها واجب است سراغ ندارم .
از جاهايى كه در قرآن كريم « الى » به معناى « مع » آمده ، اين آيه است :
لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ »
( نساء 2 : اموال ايشان را با اموال خويش مخوريد ) در شعر امرء القيس نيز چنين شده است :
له كفل كالدعص بلله الندى * الى حارك مثل الرتاج المضبب
يعنى آن اسب را كفلى است همچون شن مرطوب ، با شانهاى همچون درى كه بر آن قفلى محكم زده باشند .
اين مطلب نمونههاى فراوانى دارد .
وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ
: اين جمله ، امر مىكند به مسح سر . مسح اين است كه دستانت