را به چيزى بكشى مثل اينكه بوسيلهء دست عرق پيشانى را پاك كنى . ظاهر اين است كه مسح تمام سر واجب نيست ، زيرا آن كس كه قسمتى از سر را مسح كند ، او را مسح كنندهء سر گويند . اصحاب ما نيز چنين گويند . عقيدهء آنان ، اين است كه : بايد اندازهاى از سر را - كه به نظر عرف ، مسح بر آن صدق كند - مسح كرد ابن عمر ، ابراهيم ، و شعبى نيز چنين گويند . مذهب شافعى نيز همين است مالك گويد .
- همهء سر را بايد مسح كرد .
ابو حنيفه گويد :
1 - بايد يك چهارم سر را مسح كرد ، زيرا پيامبر گرامى « ناصيه » را كه قريب يك چهارم سر است ، مسح مىكرد . در اينباره رواياتى هم نقل شده است كه با آوردن آنها سخن را طولانى نمىكنيم .
وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
: در بارهء اين جمله ، اختلاف است : جمهور فقها گويند :
- شستن پاها در موقع وضو واجب است .
اماميه گويند :
- تنها مسح پاها واجب است .
عكرمه نيز بر عقيدهء اماميه است . از جماعتى از صحابه و تابعان - همچون ابن عباس ، انس ، ابو العاليه و شعبى - نيز نقل شده است كه فقط مسح پاها واجب است .
حسن بصرى گويد :
- شخص مخير است ميان شستن و مسح پاها .
طبرى و جبايى نيز چنين گفتهاند ، جز اينكه آنها مسح همهء پاها را - اعم از پشت پا و كف پا - واجب دانسته و تنها مسح پشت پاها را كافى نمىدانند .
ناصر الحق كه يكى از پيشوايان شيعهء زيديه است گويد :
- هم شستن پاها و هم مسح آنها واجب است .
ابن عباس وضوى پيامبر را اينطور توصيف مىكند كه او روى پاها را مسح كرد .
نيز از پيامبر روايت شده است كه :