- اين كار را عمداً كردم .
برخى گفتهاند :
- اين آيه اعلام مىكند كه وضو تنها براى نماز واجب است ، زيرا در روايت است كه چون پيامبر گرامى اسلام محدث مىشد ، از همهء اعمال - حتى از جواب سلام - خوددارى مىكرد ، تا وقتى كه براى نماز وضو مىگرفت ، آن گاه جواب سلام مىداد ، از اينرو اين آيه نازل شد .
فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ
: در اينجا خداوند متعال امر مىكند كه صورتهاى را بهنگام وضو بشويند . شستن ، عبارت از ريختن آب است از محل ، بطورى كه جارى شود . مسح اين است كه محل را تر كند بدون اينكه آب بر محل جارى شود .
صورت چيست ؟
از امامان ما ( ع ) روايت است كه : طول صورت از محل روييدن موى سر تا محل سرازير شدن موى زنخ و عرض آن ، ما بين انگشت ابهام و سبابه است .
برخى گفتهاند : حد صورت ، از لحاظ طول ، قسمت ظاهر پوست ، از محل روييدن موى سر تا زنخ و از لحاظ عرض ما بين دو گوش است ، لكن قسمتى از زنخ كه زير موست و همچنين قسمتهاى ديگر كه از مو پوشيده شده است و درون دهان و بينى و چشم ، جزء صورت نيست ، زيرا صورت آن است كه در مقابل بيننده قرار مىگيرد و براى او آشكار است . اين مطلب از ابن عباس ، ابن عمر ، حسن ، قتاده ، زهرى ، شعبى و ديگران نقل شده و مختار ابو حنيفه و اصحاب اوست .
انس بن مالك ، ام سلمه ، عمار ، مجاهد ، سعيد بن جبير و جماعتى گويند :
صورت از محل روييدن موى سر تا زنخ ، از لحاظ طول ، و از گوش تا گوش از لحاظ عرض است . چه در برابر چشم بيننده ظاهر باشد يا نباشد و چه بوسيلهء موى پيشانى و ريش پوشيده شده باشد يا نه همچنين داخل دهان و بينى و قسمتى از گوشها كه در سمت صورت قرار دارد . شافعى نيز همين قول را برگزيده است .
وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ
: و دستها و مرفقها را بشوييد .