حالشان فايدهاى ندارد . علت اينكه يهوديان و مسيحيان هر دو را ذكر كرده ، اين است كه هر دو فرقه بر باطلند . يهود از راه كفر و نصارى از راه غلو .
اين قول از ابن عباس - بنا به روايت ديگر - و مجاهد و ضحاك و ابن سيرين و جويبر است . گويند . اگر گردنشان هم زده شود ، تا ايمان نياورند نمىميرند .
3 - مقصود اين است كه اهل كتاب ، پيش از مرگ خود به حضرت محمد ص ايمان خواهند آورد . طبرى اين وجه را ضعيف شمرده ، گويد : اگر اين مطلب ، صحيح باشد ، نبايد بر مردگان اهل كتاب ، حكم كافر جارى گردد . لكن ايراد طبرى وارد نيست ، زيرا ايمان آنان پس از زوال تكليف ، و موقعى است كه براى آنها فايدهاى ندارد .
لكن ضعف اين قول بخاطر اين است كه : در اين آيات ، نامى از حضرت محمد ص بميان نيامده است و ضرورتى هم ندارد كه ضمير را به آن بزرگوار ، برگردانيم بخصوص كه در اين آيات ، نام حضرت عيسى بميان آمده و شايسته است كه مقصود آن بزرگوار باشد .
يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً
: در روز قيامت ، عيسى گواهى خواهد داد كه رسالت خداوند را تبليغ و خود را بندهء خدا معرفى كرده و آنها را دعوت نكرده است كه او را خدا پندارند . اين معنى از قتاده و ابن جريج است .
ابو على جبايى گويد : بر آنها گواهى مىدهد كه هر چه وى تصديق و تكذيب كرده ، آنان نيز تصديق و تكذيب كنند .
دلالت آيه
اين آيه دلالت مىكند بر اينكه : هر كافرى در وقت مرگ ، ايمان مىآورد ، لكن اين ايمان مقبول نيست . چنان كه فرعون ، وقتى مايوس شد ، و ديگر تكليفى نداشت ، ايمان آورد .
قريب به اين مطلب ، همان است كه اماميه روايت كردهاند كه مردم - تابع هر دينى باشند - پيامبر و جانشينانش را در دم مرگ ، مشاهده خواهند كرد از على ع نيز روايت كردهاند كه به حارث همدانى چنين فرمود :