از او دربارهء خدايش و پيامبرانش و وليّش پرسش مىكنند ، و با همان اعتقاد راستينى كه با آن از دنيا رفته بود به آنان پاسخ مىدهد . هدف از پرسيدن فرشتگان يافتن نشانهاى است كه با آن شايستهء نعيم شود ، و اين نشانه را در پاسخ وى مىيابند .
و خداى جلّ جلاله بر هر كس كه مىخواهد او را در برزخ عذاب كند ، دو فرشته به نامهاى ناكر و نكير فرو مىفرستد و آنها را موكّل عذاب او قرار مىدهد ، و مقصود از پرسشهاى اين دو فرشته بيرون آوردن نشانههاى مستحقّ عذاب بودن او است از جوابى كه مىدهد و لكنت زبانى كه در بيان حقّ و حقيقت پيدا مىكند و اطّلاعاتى كه از بدى ايمان او خبر مىدهد ، و درماندگى و تردّدى كه در جواب گفتن نشان مىدهد .
دو فرشته جز بر آنان كه از اصحاب قبور ياد كرديم فرود نمىآيند . و سؤال آنان تنها متوجّه كسانى است كه پس از مردن بدان صورت كه ياد كرديم زنده شدهاند .
و اين مذهب حاملان اخبار اماميّه است ، و در اين باب آثارى از ايشان در دست است . از متكلّمين پيش از ما در اين باب گفتارى به نظر من نرسيده است تا آن را نقل كنم » « 1 » .
شيخ مفيد همين مطلب را در « المسائل السّرويّه » به صورتى اندك متفاوت نقل كرده و در آنجا نگفته است كه سرنوشت مؤمن مرتكب گناه كبيره چه خواهد بود . بنا بر اخبار و روايات ، شيخ مفيد مىگويد : « همهء مردگان در قبر عذاب نمىبينند ، بلكه آنكه كافر محض بوده چنين مىشود ؛ هر مرده به نعيم نمىرسد ، بلكه مؤمن محض چنين مىشود .
ديگران طرف توجّه نيستند » « 2 » .
خدا نعمت دادن يا عذاب كردن در قبر را با قرار دادن روح در قالبى شبيه بدنى
هامش
( 1 ) - اوائل ، ص 49 .
( 2 ) - « السرويّة » ، ص 53 .