تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 141

مساهمون:

ص١٤١
جانشينى براى خود تعيين نكند و آغاز غيبت دوم را اعلام نمايد و بگويد كه بازگشت امام تنها به اذن خداوند واقع خواهد شد ؛ اما به‌هرحال ، پيش از خروج سفيانى و صيحهء آسمانى واقع نخواهد شد . سمرى در همان هفته ، كه اين نوشته را منتشر كرد ، از دنيا رفت . در همان سال ، كه خليفه هم از دنيا رفت ، 35 كلينى نيز در همين سال در بغداد فوت كرد .

خلاصه و نتيجه

پس از غيبت امام دوازدهم [ عليه السّلام ] ، گفتمان نوبختى دو هدف داشت : 1 . احياى اتحاد بين شيعه و دربار عليه ظهور حديث‌گرايى اهل تسنّن و حاميان آن در محافل نظاميان و تجّار برمبناى مجموعهء موجود از گفتمان عقلانى و مشخصا معتزلى كه توسط محققان اوليهء اماميه گسترش پيدا كرده بود . اين اتحاد مشخصهء بارز نيمهء اول قرن سوم ق / نهم م بود . 2 . معقول ساختن اقتدار بر عقيده و عمل جماعت شيعه از طريق بنا نهادن يك ساختار سلسله مراتبى سازمانى . خاندان نوبختى و حاميانشان از طريق چنين اقداماتى در پى حفظ آيندهء جامعه شيعه بودند . به همان ميزان كه استمرار چنين گفتمانى - چه رسد به موفقيت چنين اقداماتى - بر معدود شخصيت‌هاى مهم و تداوم اهميت اين افراد در دربار متّكى بود ، تداوم حيات خود جامعهء شيعه در چند دههء نخست اين قرن ، بس مشكل به نظر مىرسيد .