به آسانى خنثا شد و رهبران كودتا از جمله خاندان « بنى جراح » - به استثناى على بن عيسى كه سنجيده عمل مىكرد - به زندان افتادند و اعدام شدند . جناح پيروز از جمله بزرگان دربار ، هم بر سركوب حنبلىها و ديگر گروههاى اقلّيت در شهر و هم بر انتصاب على بن محمّد بن فرات ، برادر احمد ، به وزارت ، نظارت داشتند . برادر على يعنى جعفر بن محمّد در اين سال ، به مقامى در ادارهء اراضى منصوب شد ، تا اينكه پسرش فضل بن جعفر ( م 327 ق / 938 م ) پس از مرگ او در سال 297 ق / 909 - 910 م جانشين وى شد . 15
خود على بن محمّد وزارت را براى سه دورهء كوتاهمدت در اين دوره عهدهدار شد و بركنارى او به همان اندازه كه معلول اقدامات اقتصادى مشكوك بود ، معلول سياستهاى جناحى نيز بود . او و برادرزادهاش ظاهرا به خاطر چند مورد اختلاس ، در سال 299 ق / 911 - 912 م ، كه على بن عيسى جرّاحى وزير شد ، عزل گرديدند .
پس از يك قيام به حمايت از شيعه در سوريه در سال 300 ق / 912 - 913 م و پيروزى حسن بن اطروش علوى در سال 301 ق / 913 م بر نيروهاى كاملا برتر سامانى ، در سال 304 ق / 917 م ، با كمك عناصر دربار ، على بن محمّد به سمت وزارت ، و فضل به مقام خود بازگردانده شدند . هم على و هم فضل در سال 306 ق / 918 م ، محبوبيت خود را از دست دادند و على به زندان افتاد . على بن عيسى جرّاحى قائممقام وزير شد ؛ اما به زودى به دنبال شكست وزير جديد در افزايش درآمد مضاعف سواد ، اهواز و اصفهان و سياستهايى كه پس از غارت بصره توسط قرامطه در سال 307 ق / 919 - 920 م فقط موجب بالاتر رفتن قيمت غلّات در بغداد و شورش وسيع در سال 308 ق / 920 م شد ، على بن عيسى تمام قدرت را به دست گرفت . جانشين حسن بن اطروش نيز در سال 308 ق / 920 م نيشابور را تصرف كرد . اقدامات اقتصادى ناپسند على همراه با نياز به تأمين بودجهء دومين
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 128
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص١٢٨