نامبرده پس از رسيدن به قدرت بنا به مصلحت سياسى از خلافت عباسيان پشتيبانى نمود . علويان زيدى را نيز در پرتو پشتيبانى و تأييد خود گرفتند و فرمانروايى علويان را در زادگاه خودشان يا كنارههاى درياى خزر تقويت كردند . ابو عبد الله مهدى فرزند حسن پسر قاسم الداعى كه چندى بعد امام زيدى گشت مورد تكريم فراوان معز الدوله يويهى قرار گرفت . و از سوى همو به پايگاه وكيل يا نماينده علويان در بغداد برگماشته شد . با اين امتياز فوق عادت كه هرگز در مراسم رسمى به پوشيدن جامه سياه - رنگ رسمى عباسيان - يا حضور در دربار خليفه ناگزير نباشد ، گويند معز الدوله در خلوت او را امام خود مىخوانده است .
در ميان امامان زيدى كناره درياى خزر پس از ناصر بلندآوازهترين عالمانشان دو برادر دانشمند بودند از خاندان بطحانى به نامهاى احمد پسر حسين مؤيد بالله ( مرده 411 / 1020 ) و ابو طالب يحيى ناطق بالحق كه هر دو روزگارى در رى به محفل وزير خاندان بويه صاحب بن عباد و قاضى قضات معتزلى او ، عبد الجبار همدانى وابستگى داشتند . اين هر دو برادر در آمل از پشت پدرى كه كيش شيعه امامى داشت چشم به جهان گشودند و در زير نفوذ آموزگارشان ابو العباس حسنى كه يكى از نمايندگان بزرگ مكتب هادى در تبرستان بود « 1 » به كيش زيدى گرويدند . اينان در بغداد در نزد ابو عبد الله بصرى كه به ابو عبد الله مهدى نيز دانش آموخته بود ، كلام معتزلى آموختند . ابو عبد الله بصرى ، پيش از عبد الجبار ، پيشواى مكتب معتزلى بصره بود ، و سه امام زيدى به كوشش همين ابو عبد الله كلام معتزلى مكتب بصره را پذيرفتند ، در حالى كه هادى به نظريههاى مكتب معتزلى بغداد بيشتر نزديك بوده است . نظريههاى مكتب معتزلى بصرى ويژگى كيش زيدى در كنارههاى درياى خزر گشت و از همين جا به يمن نيز سرايت كرده در برابر مكتب محلى يمنى كه به كلام هادى چسبيده بود قد برافراشت . مؤيد دو كتاب فقهى نيز بر پايه نظريههاى شرعى هادى ، و كتابى ديگر كه بيانگر نظريههاى خودش بود - كتاب الافاده - نوشت . بر پايه اين كتاب برخى او را
هامش
( 1 ) .DerImam al - Q sim، صص 177 - 181 .