تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 475

مساهمون:

ص٤٧٥
كسان نگيرند ، اين دستور را عمر بن خطاب نيز داده بود كه با گرفتن درمهاى سنگين ميزان ماليات سنگين‌تر ميشد . در آن روزگار حكومت ولايات وسيله توانگر شدن بود كه آن را " خوردن ولايت " يا " دوشيدن ولايت " ميگفتند . اين روش خاص سران قوم نبود ، بسيارى از كارمندان كوچك نيز جز توانگر شدن به حساب بيت المال هدفى نداشتند اين گونه مشكلات عبيد الله بن زياد ولايتدار عراق را بفكر انداخت كه عاملان عرب را بعاملان پارسى تبديل كند و از آن پس دهقانان و زمينداران فارسى مأمور وصول خراج ميشدند كه در كار وصول بصيرتر و امين‌تر بودند . بروزگار عبد الملك بن مروان وقتى مأمور وصول معزول مىشد درباره وى تحقيق ميشد و اموالى كه ربوده بود مسترد ميشد .

ساختمان

ساختمان‌هاى عرب ساده بود ، در مكه ساختمان فراوان نبود ، بهترين بناى مكه ، كعبه بود . خانه توانگران از سنگ يا خشت ساخته ميشد . بيشتر خانه‌هاى مدينه از خشت بود خانه‌ها يك طبقه بود و حياطى داشت كه وسط آن چاه بود . بروزگار عمر كه دامنهء فتوحات اسلام وسعت گرفت و ثروت مسلمانان فزونى يافت گروههاى معماران بيگانه بسوى مدينه روى آوردند و هنر ساختمان پيشرفت كرد . بزرگان عرب در مكه و مدينه خانه‌هاى وسيع ساختند از سنگ . خانه عثمان بزرگ و باشكوه بود و هم او مسجد پيغمبر را ويران كرد و از نو با سنگ بساخت . بگفتهء مسعودى ياران پيغمبر بروزگار عثمان خانه‌هاى گرانبها ساختند ، زبير بن عوام در مدينه و كوفه و فسظاظ و اسكندريه خانه‌هاى باشكوه بنا كرد . وقتى عربها بر شام و ايران تسلط يافتند در كار ساختمان شيوه‌اى خاص هم‌آهنگ طبيعت و زندگى خويش پديد آوردند كه به كمال و حسن تركيب از شيوهء رومى و پارسى بهتر بود ، و از جمله مشخصات آن ستون و منحنى و مناره و گنبد است همانند درخت خرما كه بنزد عرب چيزى از آن عزيز
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 475 | حسن ابراهيم حسن / ابوالقاسم پاينده