تا 400 درهم ، براى زنان مهاجران و انصار بتفاوت 200 و 300 و 400 و 600 درهم .
اميران سپاه به تناسب كارى كه داشتند 7000 يا 8000 يا 9000 درهم ميگرفتند ، و اين بجز مقررى زن و فرزندشان بود ، به علاوه مقدارى گندم معادل محصول دو جريب ميگرفتند . بروزگار خلفا مقررى سپاه بدين قرار بود . « 1 » وقتى بنى اميه در خلافت طمع بستند و معاويه به كمك عربها محتاج شد مقررى سپاهيان را كه شمارشان به شصت هزار ميرسيد بيفزود و هر سال در اينراه شصت مليون درهم خرج ميكرد اما وقتى خلافت به آنها رسيد و بناى ملكشان استوار شد يك نيمه آن را كاستند .
قسمتى از درآمد بيت المال براى كندن نهرها و ترعهها و اصلاح آن به كار ميرفت ، مخارج زندانيان و اسيران دمشق و دفن مردگانشان از بيت المال داده ميشد ، و نيز از درآمد بيت المال جايزههائى بدانشمندان و اديبان ميدادند .
ماليات بروزگار امويان
بروزگار امويان مالياتها بيشتر از عهد خليفگان شد امويان اصول گذشته را رعايت نكردند . معاويه به وردان فرمانرواى مصر نوشت " بر سرانهء قبطيان قيراطى بيفزاى . " وردان به دو نوشت : نمىتوانم چيزى بيفزايم طبق پيمانى كه با آنها بستهايم نبايد چيزى بيشتر از آنها گرفته شود در ولايتهاى ديگر نيز كار بدينگونه بود . يكى از برادران حجاج در يمن املاك كسان را مصادره كرد و بجز عشر ، مالياتى بر يمنيان مقرر داشت و خشم و كينه آنها را تحريك كرد .
بروزگار عبد الملك در خراسان مردم را از نو شماره كردند و سه دينار بر سرانه افزودند ، در عراق نيز مالياتها از آنچه بود سنگينتر شد
عمر بن عبد العزيز بمأموران خراج دستور داد درهمهاى سنگينتر از بيست و چهار قيراط از
هامش
( 1 ) - على در زمان خلافت خود مقررى كسانرا مساوى ميداد . م