شناخت ظاء و تشخيص آن از ضاد در كلمات قرآن كريم قارى قرآن كريم به شناخت اين بخش نياز دارد . گذشتگان در اين زمينه كتابهايى به نظم و نثر نگاشتهاند و بهترين منظومه در اين باره اشعار « ابو عمرو دانى » است كه « شيخ عبد الكريم تونسى » مرا از آن آگاه كرد .
اين منظومه چنين است :
ظفرت شواظ بحظّها من ظلمنا * فكظمت غيظ عظيم ما ظنّت بنا
و ظعنت أنظرفى الظّهيرة ظلّة * و ظللت أنتظر الظّلال لحفظنا
و ظمئت في الظّلما ففى عظمى لظّى * ظهر الظهار لأجل غلظة وعظنا
أنظرت لفظى كى تيقّظ فظّه * و حظرت ظهر ظهيرها من ظفرنا
« 1 » اين چند بيت شامل همهء كلمات داراى ظاء در قرآن است ، و از كلمات مشابه داراى ضاد ، تميز داده شده است . كلمات داراى ظاء سى و دو كلمه است . بعضى گفتهاند كه 811 مورد در قرآن كريم آمده است . اكنون دربارهء هر يك از كلمات اين ابيات و ورود آن در قرآن كريم و معانى كلمات سخن خواهم گفت . براى اطلاع بيشتر به « برفع الحجاب عن تنبيه الكتاب » تأليف استاد « ابو جعفر نزيل حلب » رجوع كنيد . « 2 »
هامش
( 1 ) اين ابيات در نسخهء خطى شمارهء 2547 ، جامعة الامام ، ق 52 ، ب - 54 أ موجود است .
( 2 ) در همهء نسخهها به جز « ط » چنين آمده است ، ولى در نسخهء « ط » آمده است . ( براى شرح بيشتر به